زبان عربي

آموزش زبان عربي (1)

جبران خليل جبران

جبران خليل جبران شاعر لبناني امريكي، ولد في 6 يناير 1883 م في بلدة بشري شمال لبنان وتوفي في نيويورك 10 ابريل 1931 م بداء السل، سافر مع أمه وإخوته إلى أمريكا عام 1895، فدرس فن التصوير وعاد إلى لبنان، وبعد أربع سنوات قصد باريس حيث تعمق في فن التصوير، عاد إلى الولايات الامريكية المتحدة، واسس مع رفاقه "الرابطة القلمية" وكان رئيسها.

من (بشرِّي) لبنان (1883 - 1895), حيث ولد وحيث تفتح وجدانه وخياله, انتقل إلى (بوسطن) (1895 - 1898) التي كانت تشهد -آنذاك- نهضة فكرية, وعاد إلى (بيروت) (1898 - 1902) ليعيش نكبات شرقه وتخلّفه, بينما كان يستزيد من تعلم العربية في بلاده. ثم إلى (بوسطن) ثانية (1902 - 1908), ليعيش تجربة الموت الذي حصد أسرته (1902 - 1904), ثم إلى (باريس) (1908 - 1910) ليسبر عمق التحول الثقافي والفني الذي كانت تشهده, وبعدها (نيويورك) (1911 - 1913), حيث يدرك معنى المدينة الحديثة في أوسع مفاهيمها.

ووسط (العالم الجديد), يناديه التاريخ في الحواضر العريقة فيسيح في مصر وفلسطين وسورية (1903), وتجذبه روما ولندن; فيقرأ فيهما نموّ الوعي الخلاّق في رحم التاريخ.

وتقدم الحرب العالمية الأولى لجبران أغزر وأغنى مادة للتأمل الجذري في طبيعة القوة وماهية الضعف في النفس البشرية. وينتهي إلى اكتشاف مكنون إنساني أعمق وأبعد من ظواهر القوة والضعف, هو قدرة الإنسان الروحية اللامتناهية, التي رأى التوصل إليها ممكنًا عبر الحوار الباطني مع النفس ومع الإنسانية.

كان ذلك الحوار هو طريق جبران إلى التجربة الصوفية, وكان -أيضًا- مصدر تحوّله من الرومنسي إلى رافض الحَرْفية والأنظمة الفكرية والفلسفية, ليركن إلى شاعرية الحكمة.

منذ أوّل مقال نشره بعنوان (رؤيا), وأول معرض للوحاته (1904) حتى اليوم, تتشاسع مدارات انتشار نتاج جبران; فيزداد -باضطراد- عدد ترجمات مؤلفه (النبي) ليتجاوز الثماني والعشرين لغة. وتقف العواصم الحضارية بإجلال أمام أعماله التشكيلية التي يقتنيها عدد من أهم متاحف العالم.

ويتكثف حضور جبران: الشاعر, والحكيم و(خلاّق الصور) كما كان يسمي نفسه. ويتفرّد نتاجه بمخيلة نادرة, وبإحساس خلاق مرهف, وبتركيب بسيط. وبهذه الخصائص, تبلور في لغته العربية -كما في الإنكليزية- فجر ما سيُدعى - فيما بعد- (القصيدة النثرية) أو (الشعر الحديث).

ويمكن تبيّن أربع مراحل في إنتاج جبران:

الرومنسية: كما تنعكس في كتيب (نبذة في الموسيقى) (1906), وأقصوصات (عرائس المروج) (1906), و(الأرواح المتمردة) (1908), و(الأجنحة المتكسرة) (1912), ومقالات (دمعة وابتسامة) (1914), والمطوّلة الشعرية (المواكب) (1919).

الثورية الرافضة: تتصعّد الرومنسية لتنتهي إلى اكتشاف أن القوة الإنسانية تكمن في الروح الخاص والعام, كما في مقالات وأقصوصات وقصائد (العواصف) (1920), و(البدائع والطرائف) (1923), وفي كتابه بالإنكليزية (آلهة الأرض) (1931).

الحِكَمية: تعتمد المثل أسلوبًا, كما في ثلاثيته إنكليزية اللغة: (المجنون) (1918), (السابق) (1920), و(التائه) (1923).

التعليمية: وفيها يختصر جبران خلاصات تجاربه وتأمله الحياة, والإنسان, والكون والعلاقات المتسامية. وهي المرحلة التي تُعَدّ ذروة نضجه الذي يتبدّى في ثلاثية أخرى باللغة الإنكليزية: (النبي) (1923), (يسوع ابن الإنسان) (1928), و(حديقة النبي) (1933).

ويكاد هذا النتاج / الموقف أن يكون علامة فارقة في تراث تباينت حوله الآراء, لكن كان هناك دائمًا إجماع على شموليته الإنسانية التي تروحن الغرب بحكمتها الصوفية, وتُخرج الشرق من المطلقات المسبقة إلى التجربة الشخصية الحية باتجاه المطلق.

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:40  توسط ندا رحيمي  | 

شعر شماره 1 از دیوان جبران خلیل حبران

هربتُ من الاجتماع وهِمْتُ في ذاك الوادي الواسع...
مصغيًا إلى محاورات العصافير... وجلستُ أسامِرُ وَحْدَتي وأناجي نفسي.
نفس ظامئة رأت كل ما يرى سرابًا وكل ما لا يرى شرابًا.
ولما انطَلَقَتْ عاقِلَتي من محبس المادة إلى فضاء الخيال,
التفتُّ فإذا... حورية لم تتخذ من الحلي والحلل سوى غصن من الكرمة تستر
به بعضَ قامَتِها, وإكليلٍ من الشقيق يجمع شعرها الذهبي...
وإذ عَلمَتْ من نظراتي أنني مسلوب الفجأة والحيرة, قالت:
أنا ابنة الأحراج فلا تجزع.
... أنا رمز الطبيعة.
أنا العذراء التي عبدها آباؤك فبنوا لها مذابح وهياكل في بعلبك وأفقا وجبيل...
أما ألوهيتي فهي مستمدة من جمال تراه كيفما حولت عينيك.
جمال هو الطبيعة بأسرها.
جمال كان بدء سعادة الراعي بين الربى,
والقروي بين الحقول,
والعشائر الرحل بين الجبل والساحل.
جمال كان للحكيم مرقاة إلى عرش حقيقة لا تجرح.
قلتُ ودقاتُ قلبي تقول ما لا يعرفه اللسان:
إن الجمال قوة مخيفة رهيبة.
فقالت وعلى شفتيها ابتسامة الأزهار,
وفي نَظَرِها أسرارُ الحياة:
أنتم البشر تخافون كل شيء حتى ذواتكم.
تخافون السماء وهي منبع الأمن.
تخافون الطبيعة وهي مرقد الراحة...
وبعد سكينة مازَجَتْهَا الأَحلامُ اللَّطيفة سألتها:
ما هذا الجمال ..؟
قالت:
هو ما كان بنفسك جاذب إليه.
هو ما تراه وتودُّ أن تُعطِي لا أن تأخذ.
هو ما شَعَرْتَ, عند ملقاه, بأيد ممدودةٍ لضمّه إلى أعماقك.
هو ما تحسبه الأجسام محنة والأرواح منحة.
هو ألفة بين الحزن والفرح.
هو ما تراه محجوبًا وتعرفه مجهولاً وتسمعه صامتًا.
هو قوة تبتدئ في قدس أقداس ذاتك وتنتهي فيما وراء تخيلاتك...
واقتَرَبَت ابنَةُ الأحراج منِّي,
ووضعت يدها المُعَطَّرة على عيني
ولما رَفَعَتْهَا رأيْتُنِي وحيدًا في ذلك الوادي.
فرجعت ونفسي مردّدة:
إن الجمال هو ما تراه وتود أن تعطي لا أن تأخذ

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:38  توسط ندا رحيمي  | 

شعر شماره 2 از دیوان جبران خلیل حبران

تحْملنا الحياة من مكان إلى مكان.

وتنتقل بنا التقادير من محيط إلى آخر...

ونحن لا نرى إِلاَّ ما وَقَفَ عثرة في سبيل سيرنا

ولا نسمع سوى صوتٍ يخيفنا.

يتجلى لنا الجمال على كرسي مجده فنقترب منه.

وباسم الشوق ندنّس أذياله,

ونخلع عنه تاج طهره.

يمرُّ بنا الحبُّ مكتسيًا ثوبَ الوداعة, فنخافه ونختبئ في

مغاور الظلمة, أو نتبعه ونفعل باسمه الشرور. والحكيم

بيننا يحمّله نيرًا ثقيلاً وهو ألطف من أنفاس الأزهار

وأرق من نسيماتِ لبنان.

تقف الحكمة في منعطفات الشوارع,

وتنادينا على رؤوس الأشهاد,

فنحسبها بُطلاً ونحتقر متَّبِعِيها.

تدعونا الحرية إلى مائدتها لنلتذَّ بخمرها وأطعمتها, فنذهب ونشره...

فتصير تلك المائدة مسرحًا للابتذال ومجالاً لاحتقار الذات.

تمدُّ الطبيعَةُ نحونا يد الولاء,

وتطلب منا أن نتمتع بجمالها, فنخشى سكينتها ونلتجئ

إلى المدينة, وهناك نتكاثر بعضُنَا على بعض كقطيع رأى ذئبًا خاطفًا.

تزورنا الحقيقة منقادة بابتسامة طفل, أو قبلة محبوبة,

فنوصد دونها أبواب عواطفنا ونغادرها كمجرم دنس

القلب البشري يستنجد بنا,

والنفس تنادينا...

ونحن أشدُّ صَمَمًا من الجماد لا نعي ولا نفهم.

وإذا ما سمع أحد صراخ قلبه ونداء نفسه, قلنا:

هذا ذو جِنَّة, وتبرَّأنا منه.

هكذا تمر الليالي ونحن غافلون.

وتُصَافِحُنَا الأيَّامُ ونحن خائفون من الليالي والأيام.

نقترب من التراب,

والآلهة تنتمي إلينا.

ونمرُّ على خبز الحياة, والمجاعة تتغذى من قوانا.

فما أحب الحياة إلينا,

وما أبعَدَنَا عن الحياة

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:36  توسط ندا رحيمي  | 

درس 1 و نمونه سوالات کنکوری آن

الدرس الاول – درس اول :

كلمه ها و تركیب های تازه :
َاشارَ : اشاره كرد
اُشیر الیها بخطّ : با خط به آن اشاره شد
الحَقَ :‌ملحق كرد
الحقْنی بالصّالحین : مرا به درستكاران ملحق كن
الْأَهْل : شایسته
الْجوارح : اعضای (بیرونی) بدن
قوّ علی خدْمَتِكَ جوارجی :‌اعضای بدن را برای خدمت خودت توانمند كن
الْجواریح : اعضای (درونی) بدن
اَشْدُدْ علی العزیمة جوانحی : اعضای بدن مرا برای برخورداری از عزمی محكم ، استوار بدار
الْحُكم‌:‌حكمت
السّابغ : فراخی دهنده
یا سابغَ النّعم : ای بخشنده نعمت های فراخ
المأمونة : روان و سلیس
عیّن : تعیین كرد
المُسْتوحشین : جمع مستوحش ، وحشت زده
نَصَبَ –ِ :‌قرار داد
نَصَبْتُ وجهی : روی آورده ام
النّقم : جمع نقمه : بلا ، بدبختی
الیكَ : به سوی تو
العزیمة : اراده قوی
وَهبَ – یَهَبُ : عطا كرد ، بخشید
شدّ – شِدّ : نیرومند ساخت
قویّ ، یقوّی : توانمند كرد
هَبْ – وَهَب : علامت --> یعنی مراجعه كن به معنی وَهَبْ
هَبْ لی : به من عطا كن



  فعل ماضی :
فعل ماضی از یك ریشه (ماده ، بن ) به علاوه تعدادی «ضمیر» ساخته می شود.
صرف فعل ماضی :

  مفرد مثنی جمع
غایب مذكر ذَهَبَ ذهبا ذهبوا
مؤنث ذَهَبَتْ ذهبتا ذَهَبْنَ
مخاطب مذكر ذَهبتَ ذهبتا ذهبتم
مؤنث ذَهَبتِ ذهبتما ذَهبتُنَّ

متكلم ( ذهَبْتُ - ذَهَبْنا)  



  فعل مضارع : فعل مضارع ، علاوه بر ریشه و ضمیر تعدادی علامت دیگر هم دارد
صرف فعل مضارع :

  مفرد مثنی جمع
غایب مذكر یَذهبُ یَذهبانِ یذهبون
غایب مؤنث تَذهبُ تَذهبانِ یَذهَبْنَ
مخاطب مذكر تَذهَبُ تَذهبانِ تَذهبون
مخاطب مؤنث ذتَذهبینَ تَذهبانِ تَذهَبنَ

متكلم ( اذْهَبُ – نَذْهبُ)  



  فعل امر : در فعل امر، حروف مضارع پوشانده شده و به جای آن یك حرف «ا» گذاشته می شود و حرف «نون» نیز جز صیغه مؤنث جمع حذف می شود .
صرف فعل امر

  مفرد مثنی جمع
غایب مذكر _ _ _
غایب مؤنث _ _ _
مخاطب مذكر اِذْهَبْ اِذهَبا اِذهَبوا
مخاطب مؤنث اِذهَبی اِذهَبا اِذهبنَ

متكلم ( _ _ )  



  همزه فعل امر در بعضی از فعل ها كسره (-ِ) و در بعضی از فعل ها ضمه (-ُ) دارد.
مانند اذْهَبْ – اِجْلِسْ – اُكْتُبْ
اگر حرف دوم اصلی مضارع (عین الفعل ) ضمه (-ُ) داشته باشد همزه امر نیز ضمه (-ُ) خواهد داشت در غیر این صورت كسره (-ِ) خواهد داشت.
هر گاه حرف «لا» مقابل فعل های مضارع مخاطب قرار گیرد، تنها در پی تغییر دادن آخر فعل است.
صرف فعل نهی :

  مفرد مثنی جمع
غایب مذكر _ _ _
غایب مؤنث _ _ _
مخاطب مذكر لاتَذهَبْ لاتَذهبا لاتَذهبوا
مخاطب مؤنث لاتَذهبی لاتَذهبا لاتَذهبنَ

متكلم ( _ _ )  



  ضمیر- اسم اشاره – صرف ضمیرها

  مفرد مثنی جمع
غایب مذكر هو هما هم
غایب مؤنث هی هما هُنَّ
مخاطب مذكر انتَ انتما انتم
مخاطب مؤنث انتِ انتما انتُنَّ

متكلم ( أنا - نحنُ )  



  روش ساختن فعل امر حاضر:

فعل امر حاضر از مضارع مخاطب می سازیم و برای این كار 4 عمل انجام می دهیم:
1. حرف (ت) را از سر مضارع مخاطب بر می داریم
2. در صورت نیاز بر سر فعل همره (ا) می آوریم ( درصورتی به همزه نیاز داریم كه بعد از حذف «ت» فعل با سكون شروع شود)
3. به این همزه( ا) حركت می دهیم اگر حرف اصلی دوم فعل ضمه «-ُ» داشته باشد به این همزه نیز ضمه «-ُ» میدهیم در غیر این صورت كسره می دهیم.
4. ضمه «-ُ» یا نون را از آخر فعل حذف می كنیم (غیر از صیغه جمع مؤنث) مانند: تذهَبُ --> ذْهبُ --> اذهبُ--> اذْهبُ--> أذهَبْ
تُجلسانِ --> جْلسان --> اجْلسان --> اجْلسانِ --> اجْلسا
تكتُبونَ --> كْتُبونَ --> اكتُبونَ --> اُكْتبونَ --> اُكتُبوا
تذْهبنَ-->ذْهبینَ --> اذْهبینَ --> اذْهبینَ --> اذْهبی
تُعَجّلونَ --> عَجّلونَ به همراه «ا» نیازی نیست --> عجّلوُا
 



  وزن :

اغلب كلمات عربی غالباً سه حرف اصلی دارند. برای پیدا كردن وزن هر كلمه در عربی به جای حروف اصلی آن كلمه به ترتیب (ف) ، (ع) ، (ل) قرار می دهیم و بقیه حروف را عیناً در وزن می آمدیم و حركت سكون همه حروف را نیز عیناً در وزن می نویسیم.
كَتَبَ --> فَعَلَ
نكْتُبُ--> یَفْعُلُ اَكْتُبْ --> اُفْعُلْ
نأصر --> فاعل عَلِمَ --> فَعِلَ
یَذْهَبُ --> یَفْعلُ اِجْلِسْ --> افْعِلِ
منصور --> مفعول بَعُدَ --> فَعُلَ
یَجْلِسُ --> یَفْعِلُ اذهَبْ --> افْعل
شَهید --> فَعیل
 



  جمله اسمیه : جمله ای است كه غالباً با اسم شروع می شود و دو ركن دارد.

ا. مبتدا
2. خبر
مبتدا :‌اسمی است كه غالباً در ابتدای جمله می آید و درباره آن خبری می دهیم.
مانند : الطّالبُ در جلمه : الطّالبُ جالسٌ
خبر : كلمه یا كلماتی است كه غالباً بعد از مبتدا می آید و معنی جمله را كامل می كند و درباره مبتدا خبر می دهد.
مانند : جالس در جمله الطّالبُ جالسٌ
مبتدا و خبر هر دو مرفوع هستند (رفع می گیرند)
علامت رفع غالباً (-ُ یا –ٌ ) است.
مانند :‌الطّالبُ(مبتدا) جالسٌ(خبر)
 



  جمله فعلیه : جمله ای است كه غالباً با فعل شروع می شود و دو ركن دارد :

1. فعل
2. فاعل
فاعل : اسمی است كه كار انجام می دهد. فاعل نیز مانند مبتدا و خبر مرفوع است. (رفع می گیرد)
مانند : جلس الطّالبُ علی الكرسیّ .
در بعضی از جمله های فعلیه علاوه بر فعل و فاعل ، مفعول هم وجود دارد.
مفعول كلمه ای است كه كاربر آن واقع می شود. مفعول منصوب است (نصب می گیرد) علامت نصب غالباً (-َ یا –ً ) است.
كَتبُ(فعل) الطالبُ(فاعل) رسالةً (مفعول)
 



  تقسیم اسم به مفرد و مثنی وجمع :

اسم مفرد :‌كتاب ، قَلَم، محفَظة، مَدْرسة
اسم مثنی : انِ : كتابانِ ، قلمانِ ، محفظتانِ ، مدرستانِ
اسم مثنی : ین : كتابَیْنِ، قلَمینِ ، محفظتینِ ، مدرستینِ
اسم مذكر : ونَ : معلّم --> معلّمونَ ، مؤمن --> مؤمنونَ
اسم مذكر : ین َ : معلّم --> معلّمین َ ، مؤمن--> مؤمنینَ
اسم جمع مؤنث : ات : معلّمة --> معلّمات، مؤمنة --> مؤمنات
اسم جمع مكسر : معلمة --> معلمات ، مؤمنه --> مؤمنات
مكسر : نشانه خاصی ندارد : مانند : كتاب --> كتُبُ ، مدْرسة --> مدارِس
  

تمرینات درس اول :



  1. ترجم الافعال التّالیه ثمّ اجْعل كلّ فعل فی مكانه المناسب :
فعل های زیر را ترجمه كن سپس هر فعلی را در جای مناسبش قرار بده

ماضی مضارع امر نهی
ضحكوا

خندید

یكشفان

كشف می كنند

اترك

ترك كن

لا تقنطی

نا امید نشو

عصفت

وزید

سنصدق

راست می گوییم

احملا

حمل كنید

لا تحبسا

حبس نكنید

فقدتم

از دست دادیم

یخسر

ضرر می كند

افتحوا

باز كنید

لاتظلموا

ستم نكنید

عزمنا

تصمیم گرفتیم

تقدرین

می توانی

ارحموا

رحم كنید

لاتیاس

مایوس نباش

 


  2 – اجعل فی الفراغ فعلاً مضارعاً للّنهی
در جای خالی فعل مضارع برای نهی قرار بده

1. لا تلْبسوا الحق بالباطل (تَلبسونَ)
2. لا تَحْزنْ انّ السامعنا (تَحْزن)
3. لا تقْربا هذه الشّجرة (تَقْربان)
 



  3- اُكْتُبْ كلَّ كلمةٍ فی مكانها المناسب من الجدول ثمَّ اذّكر مفردها :
هر كلمه را در جای مناسبش قرار بده (در جدول) و مفردش را ذكر كن
والدین ایّام ، مسئوولینَ ، جنّتانِ، عالمات ، صادقین ، صالحات، بحرین، علوم، خاشعین، فراشات، عِباد

المثنی المفرد
والدین والد
جنتان جنت
البحرین البحر

الجمع السالم المفرد
مسؤولین مسؤول
عالمات عالمة
صادقین صادق
صالحات صالحة
خاشعون خاشع
فراشات فراشة

الجمع التكسیر المفرد
ایام یوم
علوم علم
عباد عبد
 


  4 - اجعل فی الفراغ ضمیراً مناسباً :
در جای خالی ضمیر مناسب قرار بده

1. و هُمْ مُسْتكبرون (هُنّ ، هُمْ، انتنّ ، هما)
و آنها مستكبر هستند

2. اللّهم انت القائل و قولك حقٌ (انتَ، أنتٍ ، هم ، هُنّ)
خدایا تو گوینده ای و سخنت حق است

3. فالله خیرٌ حافظا و هُو ارحم الراحمین (هو ، هی ، نحن، هما)
پس خدا بهترین نگهبان است و او مهربانترین مهربانان است
 



  5 – عیّن اعراب الكلمات التی اشیر الیها بخطّ

1. اللهّم قولك حقٌ وعْدُكَ صدقٌ .
خدایا سخن تو حق است و وعده تو راست
2.و یضربُ اللهُ الامثالَ للناسِ ِ.
و خدا مثل ها را برای مردم می زند
 



  6- عین الترجمة الصحیحة : ترجمه صحیح را معین كنید.

1. لا تبحثوا عن عیوب النّاس .
در مورد عیب های مردم بحث نكنید
در جستجوی عیب های مردم نباشید


2. اللهُ یعلمُ و انتم لا تَعْلمون .
خداوند می داند و شما نمی دانید
خداوند می داند و آنها نمی دانند


3. اركعوا و اسجُدوا و اعبدوا ربّكُم .
ركوع و سجود كنید و پروردگارتان را بپرستید
ركوع و سجود كردند و پروردگارشان را پرستیدند
 



  كارگاه ترجمه درس اول :
1- باتوجه به مطالب گفته شده در صفحه 10 كتاب درسی، غلط های ترجمه های زیر را پیدا كنید و صحیح آنها را بنویسید.

1. اَكْتُبل لنا فی هذه الدّنیا حسنةً و فی الآخرة .
برای ما در آن دنیا و آخرت نیكی را می نویسند.
برای ما در این دنیا و آخرت نیكی را بنویس

2. ارجعی الی ربّك
به سوی پروردگارتان بازگردید
به سوی پروردگارت باز گرد

3. سَیَجْعلُ الله ُ بعدَ عُسرٍ یُسراً .
خداوند پس از سختی آسانی قرار داد.
خداوند پس از سختی آسانی قرار خواهد داد

4. یَسْمعُ الله ُ نداءَ المظلومینَ
صدای مظلومان پیام خدا را می شنود.
خدا صدای مظلومان را می شنود

5. لا تَعبُدوا الا الله .
عبادت نمی كنید مگر خدا را
عبادت نكنید مگر خدا را
 



  2- اضواء قرآنیه (پرتوهای قرآنی ):
الف – با توجه به زمان و صیغه ی فعل های مشخص شده، جاهای خالی را پر كنید:

1. قال : اُخرُجْ منها فانّكَ رجیمٌ .
گفت از این { مقام } خارج شو كه رانده شده ای

2. یخْرُجُ منهما اللّؤلؤ و المرجانُ .
از هر دو {دریا} مروارید و مرجان خارج می شود.

3. لا تكونوا كالذینَ خرجوا من دیارهم بطراً .
مانند كسانی مباشید كه از خانه هایشان با حالت سرمستی خارج شدند.
 



  ب: حركت آخر (اعراب) كلماتی را كه زیر آنها خط كشیده شده مشخص كنید:

1. جاءَ الحقُّ و زهقَ الباطلُ .
حق آمد و باطل از میان رفت

2. انزل اللهُ سكینةُ علی رسولِهِ و ............
خدا آرامش خویش را بر پیامبرش ........فرو فرستاد

3. اللهُ علیمٌ بالظالمین .
خداوند بر حال ستمكاران آگاه است
 



  تست های كنكوری درس اول : (بدون پاسخ)

1. ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟`
الف) نَصَبْتُ وجهی : رو آوردم
ب) افْعْل بی ما انتَ‌اهلُهْ : با من آنگونه رفتار كن كه خود شایسته آن هستی
ج) لا تقربا هذه الشجرة : به این درخت نزدیك شوید
د) اُسْرُرْ علی العزیمة جوانحی : اعضای بدنم را برای برخورداری از عزمی محكم استوار بدار.

2- ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) وَهَبْ : بخشید
ب) الاهل : شایسته
ج) الحقّ : شایسته است
د ) شدّ : نیرومند ساخت

3 – كدام گزینه با ضمیر «هی» مناسبت دارد؟
الف) عَلمتَ
ب) علَمَ
ج) عَلْمِت
َ د) عَلمْتِ

4 – كدام گزینه با ضمیر «انت» تناسب دارد؟
الف) أذْهَبُ
ب) تَذْهَبُ
ج)یَذْهَبُ
د) تذهبین

5 – كدام گزینه با ضمیر «انتما» تناسب دارد؟
الف) اُدخلا
ب) اُدخلوُا
ج) ادْخلی
د) اُدْخلنَ

6 – كدام گزینه «انتم» تناسب دارد؟
الف) لات تَخْرُجْ
ب) لا تَخْرُجا
ج) لا تَخْرَجْنَ
د) لا تَخْرجوا

7 – كدام گزینه با ضمیر «انا» تناسب دارد؟
الف) ما لَعِبْنا
ب) ما لَعِبَتُ
ج) ما لَعِبوا
د) ما لَعِبَتِ

8 – كدام گزینه جمع مكسر سالم است؟
الف) علوم
ب) فراشات
ج) مسلمینِ
د) مسلمینَ

9 – كدام گزینه بر وزن فعیل نیست؟
الف) عزیز
ب) شریف
ج) غََنور
د) رحیم

10 – در جمله (العلمُ فقیدٌ) العلمُ چه نقشی دارد؟
الف) مبتدا
ب)خبر
ج) فاعل
د) مفعول

11 – در جمله (قَوْلك حق) حق چه نقشی دارد؟
الف) مبتدا
ب) خبر
ج) فاعل
د) مفعول

12- در جمله (العلمُ خیرٌ من المال) من المالِ چه نقشی دارد؟
الف) مفعول
ب) جارومجرور
ج) فاعل
د) مبتدا

13 – اعراب مبتدا و خبرو فاعل كدام است؟
الف) رفع
ب) نصب
ج) جر
د) مبتدا و خبر رفع می گیرند و فاعل نصب

14 – حروف جر چه اعرابی به اسمهای بعد از خود نشان می دهند
الف) رفع
ب) نصب
ج) گاهی نصب گاهی جر
د) جر

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:33  توسط ندا رحيمي  | 

درس 2 و نمونه سوالات کنکوری آن

الدرس الثانی : درس دوم
زیارةٌ الحبیب :‌دیدار محبوب

كلمه ها و تركیب های تازه
اَسْلَمْ : اسلام آورد . مسلمان شد
طَرَق َ : زد ، كوبید
أفرغَ : فرو ریخت
عفواً : ببخشید
افرغْ علینا صبْراً :به ما صبر عطا كن
فاحَ – یَفوحُ : پراكنده شد
بَعْدَ قلیلٍ : اندكی بود
قِبلَ : طرف، سمت
تَفَضّل : بفرما
قدِرَ : توانست
الْجزیل : فراوان
كلّمَ : صحبت كرد
شُكراً جزیلا : بسیار متشكرم
النّص : متن
حبیب : محبوب
نَفِدَ : تمام شد
الرّعایة : توجه
نهَضَ : برخاست
ذات لیْلة : شبی
هنیئاً : گوارا باد
سُمَحَ –َ : اجازه داد
یا للسّعادة : چه سعادتی
العجوز: پیرزن
ختَشّ : جستجو
قَرَنَ : نام قبیله ای در یمن
القلق : نگران
القلیل : كم ، اندك
السّنین : جمع سنة ، سال



  قواعد درس دوم : ثلاثی مجرد و ثلاثی مزید :

در زبان فارسی گاهی از فعلها و اسمهای موجود، فعلها و اسمهای جدیدی، با مفاهیم جدید می سازیم (مثلا : خندید) یك فعلی است كه دارای معنی معینی است با اضافه كردن پسوند (افید) به آن فعل جدید (خندانید) را می سازیم كه با معنی (خندید) تفاوت دارد.
می خندد --> می خنداند
خواهد خندید --> خواهد خندانید
بخند --> یخبندان
در زبان عربی نیز از فعلهای موجود و فصلهای دیگری با مفاهیم جدید می سازند و این عمل را به كمك فرمولها و وزنهای خاصی انجام می دهند و اسم هر كدام از این فرمولها ( باب ) می گذارند. مثلاً (ضََحِكَ) فعل ماضی به معنی (خندید) است اگر بر سر این فعل (أ) بیاوریم و حركت حروف (ضَحِكَ) را تغییر بدهیم فعل جدید (اَضْحَكُ) ساخته می شود كه معنی آن (خندانید) است. به عبارت دیگر برای ساخت (أَضْحَكَ) از وزن (أَفْعلَ) استفاده می كنیم. این (أَضْحَكَ) اولین صیغه ماضی است و بقیه صیغه های آن را می توانیم صرف كنیم. برای ساختن اولین صیغه مضارع این باب از وزن (یُفْعِلُ) استفاده می كنیم و مثلاً فعل مضارع (یُضْحِكُ) را می سازیم (یُضْحِكُ) اولین صیغه ی مضارع است و بقیه صیغه های آن را می توانیم صرف كنیم مانند : یُضْحِكُ ، یُِضحكمانَ ، یُضْحِكونَ
برای ساختن مصدر این باب از وزن (افعال) استفاده می كنیم و مثلاً مصدر (اضْحاك) را می سازیم . وزن اولین صیغه ماضی و اولین صیغه مضارع و مصدر این فعل را مجموعاً (باب افعال) می نامیم پس فرمول (باب افعال) به شكل زیر است.
اولین صیغه ی ماضی :أَفْعَلَ
اولین صیغه ی مضارع : ُفْعِل
ُ مصدر : افْعال
به فعل هایی كه بدین ترتیب با افزودن یك یا چند حرف به ریشه فعل ساخته می شوند ثلاثی مزید می گویند. به عبارت دیگر ثلاثی مزید فعلی است كه اولین صیغه ی ماضی آن علاوه بر سه حرف اصلی یك یا چند حرف زاید نیز دارند. مانند :
(أَضْحَكَ) غیر از سه حرف (ض ح ك ) كه حروف اصلی هستند یك حرف دیگر هم دارد (اُ) كه حرف زاید نامیده می شود.
اما ثلاثی مجرد فعلی است كه اولین صیغه ماضی آن حرف زاید ندارد و فقط از سه حرف اصلی درست شده است : مانند : ضَحِكَ
 



  معرفی باب تفعیل

اولین صیغه ماضی : فَعّلَ (علّمَ)
اولین صیغه مضارع : یُفَعّلُ (یُعلّم)ُ
مصدر : تفعیل (تعلیم)
 



  معرفی باب مفاعلة

اولین صیغه ماضی : فاعَلَ (جاهَد)َ
اولین صیغه مضارع : یُفاعِلُ (یُجاهِد)ُ
مصدر : مُفاعلة ، فعال (مُجاهدَة ، جهاد)
مصدر فعلهای ثلاثی مزید وزن معینی دارند به عبارتدیگر قیاسی هستند. اما مصدر فعلهای ثلاثی مجرد وزن معینی ندارند و به عبارت دیگر سماعی هستند.
 



  تمرینات درس دوم : 1-عیّن الصحیح علی حسب النّص : براساس متن صحیح را معین كن

1- كان اُویسٌ مشتاقا لزیارة النبی (ص)
اویس مشتاق دیدار پیامبر بود-صحیح
2 – وعد اُویسٌ امّة بالرّجوع بعد غروب الشّمس .
اویس به مادرس وعده داد كه بعد از غروب خورشید برگردد-غلط
3 - جاهَدَ اویسٌ فی معركة «نهروان» فَوَجعَ علی الارض شهیداً
اویس در جنگ نهروان جهاد كرد . پس روی زمین افتاد و شهید شد-غلط
 



  تمرین دوم : با توجه به كفه های پر شده (صفحه 21 كتاب درس) كلمات هم وزن آنها را پیدا كنید
هاجر ، اكرم ، اشرك، كاتب ، جالس، علّم ، قدّم، اكبرّ ، اَحْسَنَ

فاعل : هاجَرَ - كاتَبَ - جالَسَ
فعّل : علّم - قدَّم - كبَّر
أفْعل : اكرم - أسْرَكَ - أَحْسَنَ
 



  حال چنانچه در كفه های پرشده كلمات «یُفْعلِ ، یُفعل و یُفاعل » را قرار دهید . جهت برابر شدن كفه ها در وزن فعل های بالا چه تغییری ایجاد می شود؟

یفاعل : ُیُهاجِرُ - یُكاتِبُ - یُجالسُ
یُفعّلُ : یُعلّم - یُقدّمُ - یُكتّبرُ
یَُفْعِلُ : یُكرمُ - یُشْركُ - یَُحْسِنُ
 



  اكنون مصادر فعل های بالا را در جای خالی قرار دهید:

مهاجرة : مكاتبة - مجالسة
تعلیم : تقدیم - تكبیر
اكرام : اشراك - احسان
 



  تمرین 3 – اجعل فی الفراغ كلمة مناسبتة من الدّوائر
در جای خالی كلمه مناسبی در دایره ها قرار بده

1. و لأحْسنْ كما .......اللهُ الیك
گزینه ها: اَحْسنوا -اَحْسَنْ
پاسخ:اَحْسَنْ
و نیكی كن چنانچه خدا به تو نیكی كرد

2 . (انّا ..... هُ فی لیْلة ِ القدر)
گزینه ها:انزلنا - انزل
پاسخ :‌انزلنا
همانا ما آن را در شب قدر نازل كردیم

3. (ربّنا اَفْرغ علیْنا صبرأ و....... اقْدامنا ) ‌
گزینه ها:ثَبَّت - ثَبَّتوا
پاسخ :‌ ثَبَّت
ای پروردگار به ما صبر عطا كن و گامهای ما را استوار گردان

4 . (انّا نحْنُ ...... علیكَ القرآن)
گزینه ها: نزَّلنا - نَزَّلتُ
پاسخ :‌ نزَّلنا
همانا قرآن را بر تو نازل كردیم
 



  4 - اكمل ترجمه الجمل التالیة :
ترجمه جمله های زیر را كامل كن

1. لا یَشْعُرُ المؤمن بالضعْفِ عندَ مواجهة المشاكل .
مؤمن به هنگام برخورد با مشكلات احساس ضعف نمی كند

2.اللُّهمَ ، نوّر قلوبنا بنور الایمان و الیقین .
خدایا ! دلهای ما را به نور ایمان و یقین روشن كن

3.هولاء وَجَدوا السّعادة فی مساعدة الآخرینَ
اینان سعادت را در كمك كردن به دیگران یافتند

4. المؤمنون یُجاهدنَ باموالهم و انفسهم فی سبیل الله .
مؤمنان با مالهایشان و جان هایشان در راه خدا جهاد می كنند
 



  اضواء قرآینه (پرتوهای قرآنی)
1. با توجه به ترجمه ی آیات در جای خالی از مصدر «تسبیح» (خدا را به پاكی یاد كردن) فعل مناسب قرار دهید:

1. (یُسبّحونَ اللیلَ و النّهارُ لا یَفْتُرون) ( انبیاء 20)
شبانه روز خداوند را به پاكی یاد می كنند و مستی نمی ورزند

2. فاصْبر علی ما یَقولُونَ و یسبّحْ بحَمْدِ ربّك . (طه 130)
بر آنچه می گویند، شكیبا باش و با ستایش پروردگارت از او به پاكی یاد كن
 



  2 – دو آیه زیر را بخوانید و به سؤالات زیر پاسخ دهید :
و ابالحق انزلناهُ و بالحقّ نزَلَ . (اسراء / 105)
و آنرا به حق نازل كرده ایم و به حق نازل شده است

«انّا نحنُ نزّلنا الذّكر و انّا له لحافظون» (حجر /19)
همانا ما خودمان قرآن را نازل كردیم و همانا ما حفظ كننده ی آن هستیم
سؤال :

تفاوت میان نزل و انزل از جهت لفظ و معنی چیست؟
نزَل ثلاثی مجرد و اَنْزَلَ ثلاثی مزید است. نَزَلَ یعنی فرود آمد اما أَنْزَلَ یعنی فرود آمد

تفاوت میان نزل و نزّل از جهت لفظ و معنی چیست؟
نَزَل ثلاثی مجرد نزّلَ ثلاثی مزید است نزَلَ یعنی فرود آمد اما نزّلَ یعنی فرود آورد
 



  تست های كنكوری درس دوم :

1- ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) قد اسمتُ منذ مدّةِ : از مدتی پیش اسلام آورده ام
ب) لَقد نَفِدَ صبری : صبرم تمام شده است
ج) قَرُبَ من مدینة النبی : از شهر پیامبر (ص) مدیه دور شد.
د) ربّنا اَفْرغ عَلیْنا صبْراً : ای پروردگار ما به ما صبر عطا كن

2 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) الجزیل : ناچیز
ب) الحبیب :‌محبوب
ج) ذاتَ لیلةٍ : شبی
د) السّنین :‌سال ها

3– كدام گزینه ثلاثی مجرد است؟
الف) یَخْرُجُ
ب) یُخْرِجُ
ج) أَخْرَجَ
د) أِخراج

4 – كدام گزینه از باب افعال است؟
الف) علموُا
ب) یَعْلَمُ
ج) اعْلَمْ
د) علّمَ

5 – كدام گزینه از باب افعال است؟
الف) هاجَروا
ب) أَرْسَلْنا
ج) تُكذّبانِ
د) صدّقَ

6 – كدام گزینه از باب مفاعله است ؟
الف) انزلنا
ب) نزّلْنا
ج) جاهدوا
د) أَخْطَاْتَ

7 – كدام گزینه از باب تفعیل است؟
1. تُجاهدینَ
2. تُسبّحُ
3. اَحْسنْتُمْ
4. یطعَمون

8 – میزان برای تشخیص حروف زاید و باب ها كدام صیغه است؟
الف) اولین صیغه ی مضارع
ب) هفتمین صیغه امر
ج) مصدر
د) اولین صیغه ی ماضی

9 – میزان برای تشخیص ثلاثی مزید و ثلاثی مجرد كدام صیغه است؟
الف) اولین صیغه مضارع
ب) اولین صیغه نهی
ج) اولین صیغه ماضی
د) اولین صیغه امر

10 – كدام گزینه ، مصدر ثلاثی مزید نیست؟
الف) نزُول
ب) مُجاهدة
ج) جهادِ
د) انْزال

11 – كدام گزینه نمی تواند جمله (اَنْتَ ….) را كامل كند؟
الف) تُساعِدَُ
ب) ساعَدْتَ
ج) تلمیذٌ
د) یُساعِدُ

12 – كدام گزینه در موقع ساختن فعل امر به همزه نیاز دارد؟
الف)‌تَعَلّمُ
ب) تُكِْرمُ
ج) تُجاهِدُ
د) تُجاهدینَ

13 – همزه فعل امر كدام باب مفتوح است؟
الف) افعال
ب) تفعیل
ج) مفاعلة
د) تفعیل و مُفاعلة

14 – كدام گزینه نمی تواند جمله (هیَ ….) را كامل كند؟
الف) تُعلّمُ
ب) علّمتْ
ج) یُعلّمُ
د) تلمیذةٌ

15 – كدام گزینه جمله اَنْتُنَّ …. فی الصّلاة را كامل می كند؟
الف) تُشاركونَ
ب) یُشاركونَ
ج) تُشارِكْنَ
د) یُشاركْنَ
 

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:31  توسط ندا رحيمي  | 

درس 3 و نمونه سوالات کنکوری آن

الدرس الثالث : درس سوم
التلمیذُ المثالی: دانش آموز نمونه

كلمه ها و تركیب های تازه :
اَسِف : متأسفم
الرخیص :‌ارزان
الْأخْدیة : كفش
السّجادة : قالیچه
اِسْتَقْبََلَ :‌استقبال كرد
علّقَ : آویخت
اِسْتَیْقَظَ : بیدار شد
غداً :‌فردا
أصْبَحَ : شد، گردید
المثالی : نمونه، الگو
اَقْبَلَ : روی آورد
الْمحرْقة : سوزان
اتْعقد : برگزار شد
الأسْوةَ :‌نمونه
الأنیقة : شیك
تَوَضّأ : وضو گرفت
الْبائع : فروشنده
الْمُسترحیّة :‌نمایش نامه
بائع الصّحف : روزنامه فروش
مَنِحَ –َ : بخشید
الباهظ : گران
النّذیر : هشدار دهنده
الْبشیر : بشارت دهنده
الوسام : نشان
تكامَلَ : تنبلی كرد
هیّأَ : ساخت ، آماده كرد
الثّمن : قیمت
ثَمْنُه باهظ : قیمتش گران است
حبّب : خوشایند ساخت



  قواعد درس سوم
معرفی باب تفعُّل : تفاعُل ، افتعال ، انفعال ، استفعال

اولین صیغه ماضی اولین صیغه مضارع مصدر حروف زائد
تَفَّعَلَ یَتَفَعَّلُ تَفَعُّلْ ت - ع
تعلم یتعلم تعلم ت - ل
تَفاعَلَ یَتَفاعَلُ تَفاعُل ت - ا
تواضع یتواضع تواضع ت - ا
افْتَعَلَ یَفْتَعِلُ افتعال ا - ت
احترم یحترم احترام ا - ت
انْفَعَلَ یَنْفَعِلُ انفعال ا - ن
انجمد ینجمد انجماد ا - ن
استَفْعَلَ یَستَفْعِلُ استفعال ا - س - ت
استخرج یستخرج استخراج ا - س - ت
 


  برای ساختن فعل امر : ابتدا حرف مضارع (ت) را از سر فعل مضارع مخاطب بر می داریم سپس در صورت نیاز بر سر فعل همزه می آوریم. آنگاه حركت همزه را مشخص می كنیم و در پایان از آخر فعل نون یا ضمه را حذف می كنیم (غیر از صیغه جمع مؤنث)

تَتَعلّمُ --> تَعَلّمْ
تتواضَعُ --> تواضَعْ
تَحْتَرِمُ --> احْتَرَمْ
تَسْتَخْرِجُ --> اِسْتَخْرِجْ
 



  تمرین اول :
1- عیّن الصحیح علی حسَبَ النّصْ
بر اساس متن صحیح را معین كن :

1. انعقدت الحمْلةُ لتعیین التلمیذ النّاجح .
جشن برای تعیین دانش آموزان موفق تعیین شد- صحیح

2.التلمیذُ المثالی یَشْتَغِلُ بالدراسة و بَیْع الصّحفُ
دانش آموز نمونه به درس خواندن و روزنامه فروشی مشغول است- صحیح

3. الذی یَدْرُسُ و یَعْمَلُ لا یُمْكِنُ له النّجاحُ
كسی كه درس می خواند و كار می كند موفقیت برای او ممكن نیست- غلط

4. الذی یَجْمَعُ العملَ و الدّراسة یَعْرِفُ قیمة الوقْت
كسی كه كار و درس خواندن را جمع می كند ارزش وقت را می داند- صحیح
 



  2– اِكْمل الفراغ مناسبا للضمیر
جای خالی را با ضمیر مناسب پر كن

  هم هن هما باب انتما انتن انتم
ماضی(ض ع ف) اِستضعفوا اِستَضعفنَ اِستضعَفا استفعال اِستضعفتما اِستَضعفْتن استضعفتم
مضارع(ع ر ض) یَتعارضون یتعارضنَ یَتعارضانِ تفاعل تتعارضان تَتعارضنَ تتعارضون
امر(ع ل م) _ _ _ تَفعل تَعَّلما تَعلمن تعلموا
 


  4 – عین الصحیح : صحیح را معین كن

1 – لا یَسْتَسْلِمُ الأحرارُ للظُّلم
انسانهای آزده در برابر ظلم ....
تسلیم نشدند
تسلیم نمی شوند
نباید تسلیم شوند

2 – یا ایّهاالنبیُّ، جاهد الكفّار و المنافقینَ ....
ای پیامبر با كافران و منافقان .....
جهاد كردن
جهاد می كنی
جهاد كن

3– تعلّمُ حُسْنَ الاستماعِ كما نَتعلّمُ حسُِنَ الحدیث
خوب گوش كردن را ....... همان طور كه خوب صحبت كردن را
بیاموز – آموختی
می آموزی – آموختی
بیاموز – می آموزی
 



  پرتوهای قرآنی :
الف) با توجه به معنی فعل های زیر ترجمه ایات را كامل كنید . نوع و صیغه و مصدر فعل های تعیین شده را بنویسید.
تكبر (تكبر ورزید)
اسْتكبَرَ (سركشی كرد)
كبّر (بزرگداشت داشت)

1. سَأَصْرِفُ عن آیاتی الذیّن یتكبّرون َ فی الارض بغیْر الحقّ
به زودی كسانی را كه در زمین به ناحق تكبر می ورزند از آیاتم روی گردان خواهم ساخت.
نوع :مضارع - صیغه: جمع مذكر غایب - مصدر: تكبُّر

2 – اسْتكبَرَ هو و جُنودُهُ فی الارض بغیْر الحق (قصص 39)
او و سپاهیانش به ناحق در زمین سركشی كردند
نوع : ماضی - صیغه: مفردمذكر غایب - مصدر اسكتبار

3 – یا ایُّها المدبر، قُمْ فَاَنْذرْ و رَبُّكَ فكَبّر (مدثر 1- 3)
ای جامه در سر كشیده ، برخیز و بیم ده و پروردگارت را بزرگ دار.
نوع : امر - صیغه : مفرد مذكر مخاطب مصدر: تكبیر
 



  ب – دو آینه زیر را بخوانید و به سؤالات پاسخ دهید :
فاسْتغْفروُا لِذنوُبُهمْ و مَنْ یَغْفِرَُ الذّنوبَ الاّ الله . (آل عمران / 35)
پس برای گناهان خویش آمرزش خواستند و كیست جز خدا كه گناهان را بیامرزد

فسَبّحْ بحَمْدِ ربّكَ و اسْتَغفِرْهُ انّهُ كانَ توّابا ( نصر /3)
پس به ستایش پروردگارت تسبیح گوی و از او آمرزش بخواه كه در بسیار توبه پذیر است
سؤال :

1- تفاوت میان غفرو اسْتغفر از جهت معنی چیست؟
غفر یعنی ، آمرزید در حالی كه استغفر یعنی آمرزش خواست

2 - تفاوت میان غفّر و استغفر از جهت معنی چگونه است؟
غفر ثلاثی مجرد و استغفر ثلاثی مزید است
 



  تستهای كنكوری درس سوم :

1- ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) اسْتقبَلَهُ المدیرُ بحفاوةٍ . - مدیر به گرمی از استقبال كرد
ب) نحنُ اَجتمعْنا هنا لتكریم تلمیذٍ مثالیّ .- ما برای بزرگداشت دانش آموزی نمونه در این جا جمع شده ایم.
ج) هلْ تعْرفین بائعَ الصّحفِ؟- آیا روزنامه فروشی را می شناسی؟
د) هیّأ نفْسَهُ للذّهابُ - خودش برای رفتن آماده شد

2 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) النّاجح :‌موفق
ب) علّقَ : معلق ماند
ج) الوسام : مدال
د) عُنُق : گردن

3 - ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) تكامَلَ : تنبلی كرد
ب) الصُّحُف : روزنامه ها
ج) الرّخیص : گران
د) المسرحیّه : نمایش نامه

4 – كدام گزینه از باب تفاعل است؟
الف) انْتخبْ
ب) یشْتَغِلُ
ج) یَتكاسَلونَ
د) تتأمّلُ

5 – كدام گزینه از باب انفعال است؟
الف) اسْتكْبَرَ
ب) اجْتَمعنا
ج) یَتساقَطُ
د) یَنْبَسِطُ

6 – كدام گزینه از باب افتعال است ؟
الف) یَسْتَمعُ
ب) كفّر
ج) ینْقلِبُ
د) اَرْسَلْنا

7 – كدام گزینه از باب تفعل است ؟
الف) اسْتغْفروا
ب) سبّح
ج) أنْذِر
د) تتقدّمُونَ

8- كدام گزینه از باب استفعال است ؟
الف) یتحدثانِ
ب) یَسْتكبرونَ
ج) یَفْتَخِرُ
د) اكْتَسبْنا

9 – كدام گزینه فعل امر مفردند كه مخاطب از تقدّم است؟
الف) اقدّمْ
ب) تقدّمْ
ج) قدَّمْ
د) تَقدّمی

10 – كدام گزینه فعل امر مثنی مؤنث مخاطب از تقابَلَ است؟
الف) تقابلا
ب) تقابَلوا
ج) قابلا
د) اقابلا

11 – كدام گزینه فعل ماضی مفرد مؤنث غایب از احْتَملَ است؟
الف) احْتَمِلْتَ
ب) احْتملا
ج) احْتَمِلَتْ
د) احْتَملْنَ

12- كدام گزینه فعل مضارع منفی مفرد مذكر غائب از انْقلب است؟
الف) لا یَنقَلِبُ
ب) لا نَنْقَلِبُ
ج) ما یَنْقَلِبُ
د) لا یَنقَلِبانِ

13 – كدام گزینه فعل امر جمع مذكر مخاطب از استَقْبَلَ است؟
الف) اسْتَقْبلوُا
ب) اسْتَقْلِبوا
ج) اِسْتَقْبِلْنَ
د) اسْتَقْبِلی

14 – كدام گزینه ثلاثی مزید است؟
الف ) رَجَعوا
ب) یَشْعرون
ج) اعتَمدَ
د) طرَفْتُمْ

15 – كدام باب سه حرف زاید دارد؟
الف) استفعال
ب) تفعل
ج) انفعال
د) تعامل
 

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:30  توسط ندا رحيمي  | 

درس 5 و نمونه سوالات کنکوری آن

الدرس الخامس : درس پنجم
مُشاهدُ من الحیاة البسیطة : جلوه هایی از ساده زیستی

كلمه ها و تركیب های تازه
اثَر : ترجیح داد
كسری : لقب پادشاهان ساسانی
الأرخصْ : ارزان تر
الْكُمّ : آستین
الْالبسته : جمع لباس ، جامه
السابقون : جمع سابق ، پیشتاز
الامارة : فرمان دهنده
الشفیق : مهربان
البدیع : عالی‌، زیبا
قَسمَ : قسمت كرد
البزّاز : لباس فروش
اللاّحِقُونَ : جمع لاحق
البُكاء : گریه
الناصح : نصیحت كننده
الْنباتْ : جمع بنت ، دفتر
غَسَل : شست
تروّحَ : خود را خنك كرد
الْقمیص : پیراهن
جفّف : خشك كرد
الشّباب : جوانی
الحبْل :‌طناب
صوّر : ترسیم كرد
الحّر :‌گرما
واحُزناه : چه اندوهی
الخَضراء : سبز
هكذا :‌این چنین
الدقائق : دقیقه
الرّغباتْ : جمع
الرّغبه : شور
السّندس : نوعی پارچه ابریشمی



  قواعد درس پنجم :
سایر انواع مشتق :

1. اسم فاعل
2. اسم مفعول (توضیح داده شد)
3 - اسم زمان : اسمی است كه بر زمان وقوع فعل دلالت می كند.
4 – اسم مكان : اسمی است كه بر مكان وقوع فعل دلالت می كند
اسم زمان و مكان هر دو بر یك وزن می آید. اسم مكان و اسم زمان بر وزن مَفْعَلْ و مَفْعِلْ می آید مانند :
اسم زمان : مَغْرِبْ ، مَشْرِقْ، مَبْدأ
اسم مكان : مَسْجِدْ، مَطْبَخْ ، مسْكَن
5 – صفت مشبهه : بر دارنده صفتی نسبتاً پایدار دلالت می كند و مانند صفت مطلق یا ساده فارسی است. مهمترین وزن های صفت مشبهه عبارتند از :
فعیل : فَعِل ، فَعْل، فَعْلانِ
شریف، كَسَلِ ، صَعْب ، عطشان
6 – اسم مبالغه : بر زیاد بودن یك صفت در انسان یا بسیار پرداختن بدان دلالت می كند مهمترین وزنهای اسم مبالغه عبارتند از :
فعّال، صیّار، غفّار
فعّالة ، علّامة ، أمارة
7- اسم تفضیل : اسمی است كه نمایانگر كمتر یا زیادتر بودن صفتی در فردی یا شیئی نسبت به دیگری است . اسم تفضیل در زبان عربی معمولاً بر وزن اَفْعَلْ است. این وزن در جمله هم برای مذكر و هم برای مؤنث بكار می رود.
حسینٌٍ اكرمُ من رحیمٍ
مریمٌ اَكْرمُ مِنْ فاطمة
اما وزن فُعْلی فقط برای مؤنث بكار می رود مانند :
حُسْنی ، كُبْری، عُظْمی
 



  ویژگیهای فردی - نقش آن در جمله

بررسی ویژه گیهای فردی هر كلمه بدون در نظر گرفتن موقعیت آن در جمله در زبان فارسی تجزیه نام دارد و در عربی التحلیل الصرّفی
بررسی نقش هر كلمه با توجه به موقعیت آن در جمله در زبان فارسی تركیب نام دارد و در عربی الاعراب سپس بنابراین باید برای هر كدام از اقسام كلمه در الاعراب و التحلیل الصرفی موارد زیر را باید تشخیص دهیم.
اسم : مفرد یا مثنی یا جمع ( عدد) – مذكر یا مؤنث جنس – مشتق یا جامد – و نقش اعراب آن در جمله (فاعل، مفعول ، مبتدا….)
فعل : ماضی یا مضارع یا امر، صیغه (غائب ، مخاطب، متكلم ) مجرد یا مزید …….نقش آن در جمله و اشاره به فاعل آن
حرف : نوع آن و ….
 



  تجزیه و تركیب به ما كمك می كند كه :

1. هر یك از كلمات را درست بشناسیم
2. موقعیت هر كلمه را در جمله تشخیص دهیم
3. مفهوم جمله را درست درك كنیم
 



  تمرینات درس 5 :
تمرین اول :
1 – در آیات و عبارت های زیر اسم های مشتق به شكل متضاد به كار رفته، آنها را با ذكر نوع مشتق داخل بنویسید.

1. ( و ما ارْسَلْناك الاَ ……….بشراً و نذیراً )
بشیر:صفت مشبهه
نذیر:صفت مشبهه

2. (هو الذی خلَقَكُم فمنكم كافرٌ و منْكُم مؤمنٌ)
كافر:اسم فاعل
مومن:اسم فاعل

3. لَوْ عَلِمَ النّاقِصُ بنقصه لكانَ كاملاً
ناقص:اسم فاعل
كامل:اسم فاعل
 



  2 – عیّن نوع المشتق الذی اُشیرالیه بخط و اكْتُبُهُ فی الجدول : نوع مشتقی را كه با خط مشخص شده معین كن و آزاد در جدول بنویس.
1. (انّ النّفسَ لامارةٌ بالسوء ) همانا نفس فرمان دهنده به بدی است
2. لقَدَ خلقنا الانسانَ فی اَحْسَن تقویم ) انسان را به نیكوترین صورت آفریدیم
3 ( …. رحمةٌ الله و بركاتُهُ علیكم اهل البیت .« انّهُ حمید مجید » رحمت و بركت خدا بر شما اهل بیت باد، همانا او ستوده ی سرافراز است .
4 – و لله المشرقُ و الْمغربُ . و مشرق و مغرب از آن خداست

امارة --> اسم مبالغه-->بسیار امركننده
احْسنْ -->اسم تفضیل--> نیكوترین
حمید -->صفت مشبهه--> ستوده
مجید -->صفت مشبهه--> سرافراز
المشرق -->اسم مكان--> مشرق(خاور)
مغرب -->اسم مكان--> مغرب (باختر)
 



  3 – متن زیر را بخوانید و ترجمه كنید و نوع مشتق كلماتی را كه زیر آنها خط كشیده شده، مشخص كنید.

قالَتِ الفراشةُ الصّغیرةُ للطبیعة : پروانه كوچك به طبیعت گفت
للوردة الحمراء رائحةً طیبة …… : گلسرخ بوی خوشی دارد………
للشّجرة الخضراء اوراق لطیفةًٌ ….. : درخت سبز برگ های لطیفی دارد………
للشّمسِ فی الصّباح طلعةُ جمیلة ...... : خورشید در صبح سیمای زیبایی دارد.....
بِلْبلِ صوتٌ عذْبٌ بدیع ........ : بلبل صدای دلنشین و عالی دارد
للنّهر میاهٌ صافیة و صوتٌ رنّان ......... : رود آب هایی زلال و صدای طنین اندازی دارد
فماذا نزَكْتِ ایّتها الطبیعة للفراشة ٍ ، أنْتبكَ الصّغیرة ؟ :
پس ای طبیعت به پروانه دختر كوچكت چه داده ای ؟
فقالت ایّها الطبیعةٌ ..... : پس مادرس طبیعت گفت :
«للفراشةُ الصّغیرة الحُسنْ و الجمال، ألا تَقْتغین بهذالنصیب؟!» : پروانه كوچك زیبایی و جمال دارد. آیا به این قسمت قانع نیستی

الصغیرة، لطیفة ، جمیلة ، بدیع ، صفت مشبهه، رنّان، اسم مبالغه
 



  4 – عیّن الصحیح فی التحلیل الصرفی للكلمات التی تحتها خطُّ
در تجزیه كلماتی كه با خط مشخص شده اند صحیح را معین كن

رزق اللهٌ ولداً صالحاً . خدا به او فرزند صالحی عطا كرد
رَزَقَ :
الف – فعل ماضی ، للغائبه، مزید ثلاثی
ب – فعل ماضٍ ، للغائب، مجرد ثلاثی
ج – فعل مضارع ، للمخاطب ، مزید ثلاثی

صالح :
الف – اسم ، مفرد ، مذكر ، مشتق (اسم مفعول)
ب – اسم ، مفرد ، مذكر ، مشتق ( اسم فاعل)
ج – اسم ، مثنی ، مؤنث ، مشتق (اسم مكان)
 



  پرتوهای قرآنی :
الف – در متن درس با كلمه های (اَعْلَمْ) آشنا شدید. اكنون دیگر مشتقات از این ریشه را در آیات زیر مشخص كنید و نوع و ترجمه آن را بنویسید

1 – انّ اللهَ عالمُ غیبِ السّماوات و الارضِ
همانا خدا دانای غیب آسمانها و زمین است
عالم:دانا

2 – انّك اَنْتَ علاّم ُ الغیوب
همانا تو خود كاملاً دانای غیب ها هستی
علام:بسیار دانا

3 – والّذین فی اموالهم حق معلوم للسائل و المحروم
و كسانی كه در مالهایشان برای گدا و محروم حق معینی وجود دارد
معلوم:معین
 



  ب – پس از خواندن آیات زیر به سؤالات پاسخ دهید
و اتخذَ اللهُ ابراهیم َ خلیلاَ
و هُوَ اللطیفُ الخبیر
معنی كلمه های خط كشیده شده به ترتیب كدام است؟

خلیل :
دوست بودن
دوست
دوستی انتخاب می كند

لطیف :
مهربانی كرد
مهربانی
مهربان

خبیر :
آگاه
آگاه كردن
آگاه تر
 



  تست های كنكوری درس 5 :

1 – ترجمه ی كدام گزینه صحیح نیست؟
الف)‌هُوََ یتَرّوحُ بكُمِّهِ : او آستینش را خشك می كند
ب) هلْ عنْدِكَ قمیصٌ لی ؟ آیا پیراهنی برای من داری ؟
ج) هُوَ یفرِحُ زیارة بنتة فاطمة ؟ او با دیدار دخترش فاطمه خوشحال می شود
د) و لله المشرقُِ و المغربُ : مشرق و مغرب از آن خداست

2 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) الالبسة : ظرف ها
ب) رنّان : طنین انداز
ج) البدیع :‌نو
د) شَطَرَب : احساس كرد

3 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) طلعة :‌سیما
ب) غَسَلَ :‌بهشت
ج) علِمَ ب : پی برد
د ) هكذا :‌بنابراین

4 – كدام گزینه صفت مشبهه است ؟
الف)‌مُرسلین
ب) مشرق
ج) بشیر
د) رنّان

5 – كدام گزینه اسم زمان است؟
الف) عظمة
ب) مَغرِب
ج) الحاكم
د ) عطّار

6 – كدام گزینه اسم مكان است؟
الف)‌مطْبخ
ب) غَضبان
ج) امّارة
د) لاحِقُون

7- كدام گزینه اسم مبالغه است؟
الف) اَحْسَنْ
ب) ناصحین
ج) كذّاب
د) مشرِق

8- كدام گزینه اسم تفضیل است؟
الف) اعظم
ب) صغیر
ج) معبد
د) مجروح

9- كدام گزینه ترجمه صحیح (لطیف) است؟
الف) مهربانی
ب) مهربان
ج) مهربانی كرد
د) محبت

10 – كدام گزینه ترجمه صحیح (اَفْضَل انسانٍ) است.
الف) انسان برتر
ب) انسان فاضل
ج) فضیلت انسان
د) برترین انسان

11 – كدام گزینه در مورد تجزیه ( تعلّموا) در جمله (تعلّموا القرآن فانّهُ احسنُ الحدیث) صحیح نیست؟
الف) فعل امر، ثلاثی مزید
ب) برای جمع مذكر مخاطب
ج) از باب تفعّل
د) فعل ماضی از باب تفعیل

12 – كدام گزینه در مورد تركیب (الطّالبُ) در جله ( نجَحَ الطّالبُ) صحیح است.
الف) مبتدا و مرفوع
ب) فاعل و مرفوع
ج) خبر و مرفوع
د) مفعول به و منصوب

13 – كدام گزینه در مورد تركیب ( ربیعُ) در جمله (القرآن ُ ربیع القلوب) صحیح است.
الف) مبتدا و خبر
ب) فاعل و مرفوع
ج) خبر و مرفوع
د) جار و مجرور

14 – كدام گزینه در مورد تركیب (بزیارة) در جمله (هوَ یفرحُ بزیارةٍ بنْتةِ فاطمة ) صحیح است؟
الف) مفعول به و منصوب
ب) فاعل و مرفوع
ج) جار و مجرور
د) مبتدا و مرفوع
 

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:29  توسط ندا رحيمي  | 

درس 4 و نمونه سوالات کنکوری آن

الدرس الرابع : درس چهارم
العِبرَةُ : درس عبرت

كلمه ها و تركیب های تازه :
الْاجیال : جمع جیل ، نسل
اتْبَعَدَ : دور شد
ابتلَعَ : بلعید
خلّصَ : رهایی بخشید
الالیم : دردناك
الذّهب : طلا
الالیم : دردناك
النجدة : كمك
أنْفَقَ : انفاق كرد
الْمَملوءَة : پر، سرشار
لا یُنفقونها : آن را انفاق نمی كنند
المتفضّلُ :‌كرم ، بخشنده
تضرّعَ : التماس كرد
الْمُستَسْلِمُ : مطیع ، فرمان بردار
الحافظ: نگهدارنده
المَغتصبة : غصب شده
دلّ –ُ : راهنمایی كرد
زَهَق َ : نابود شد
فرَجَ فی زینتة : با جلال و شكوه بیرون آمد
السائر :‌سیركننده ، حركت كننده
الصّانع :‌سازنده
عاقب : مجازات كرد
لیْتَ : كاش
المعاصی : جمع معصیه ، گناه
معتذراً : عذرخواهانه
یكْتُرونَ الذّهب و الفّضة : طلا و نقره جمع می كنند



  قواعد درس چهارم :
اسم ها به دو گروه تقسیم می شوند:

1. مشتق
2. جامد
1 – مشتق اسمی است كه از كلمه دیگری گرفته شود مانند : كاتب ، مكتوب، مكتب و مكتبة كه از كَتَبَ گرفته شده اند.
2 – جامد اسمی است كه از كلمه دیگری گرفته نمی شود . مانند :‌قلم ، دفتر ، طلا ، سقف
 



  انواع اسامی مشتق :

1. اسم فاعل
2. اسم مفعول
3. اسم زمان
4. اسم مكان
5 – صفت مشبهه
6 – اسم مبالغه
7- اسم تفضیل

1 – اسم فاعل برانجام دهنده یا دارنده حالتی بودن دلالت می كند و معادل آن در فارسی معمولاً صفت فاعلی یا اسم فاعل است.
اسم فاعل از ثلاثی مجرد بر وزن فاعل ساخته می شود
مانند نَصَرَ --> ناصر
كَتَبَ --> كاتِب
اسم فاعل از فعل های مزید به شكل زیر ساخته می شود.
مُب+ مضارع بدون ی + كسره ما قبل آخر مانند :
یُرشِدُ --> مُرشدِ
یَتَحوّلُ --> متحوّل
یَنْسجِمُ --> مُنسَجِمْ
یَسْتَخْدِمُ --> مُستَخْدِمْ
1 – اسم فاعل برانجام دهنده یا دارنده حالتی بودن دلالت می كند و معادل آن در فارسی معمولاً صفت فاعلی یا اسم فاعل است.
اسم فاعل از ثلاثی مجرد بر وزن فاعل ساخته می شود
مانند نَصَرَ --> ناصر
كَتَبَ --> كاتِب
اسم فاعل از فعل های مزید به شكل زیر ساخته می شود.
مُب+ مضارع بدون ی + كسره ما قبل آخر مانند :
یُرشِدُ --> مُرشدِ
یَتَحوّلُ --> متحوّل
یَنْسجِمُ --> مُنسَجِمْ
یَسْتَخْدِمُ --> مُستَخْدِمْ
 



  تمرینات درس چهارم :
1 – عین الجواب الصحیح : جواب صحیح را تعیین كنید

1. أَمر قارون َ بدفْعٍ دینارٍ لاولئكَ الرّجال لب..... قارون فرمان داد به آن مردان دینار بدهند برای ............
الف) تحقیرهم
ج) تخویفهم
ب) مُساعدتهم
د) بشیرهم

2 . قارون ..... عند نزولُ النداب .
قارون .......موقع نزول عذاب
الف – ساعد الفقراء
ب- قصدالرّجوع عن كُفره
ج – ما قصد مساعدة الفقراء
د – اَنْفقَ اَموالَهُ
 



  2 – این دو نفر ( شكل 43 كتاب درسی) در كارگاه خود از تابلوی افعالف تعدادی اسم فاعل و اسم مفعول ساخته اند . آیا می توانید پیش بینی كنید كه تابلوهای بعدی چگونه خواهد بود و به تابلوهای ساخته شده ، قبلاً چگونه بوده اند؟ فراموش نكنید كه معنی آن را بنویسید.

  اسم فاعل اسم مفعول
  محسن محمد
شاهد مشاهِد بیننده مشاهَد دیده شده
استخرج مستخرِج استخراج كننده مستخرَج استخراج شده
اعتمد معتمِد اعتماد كننده معتمَد مورد اعتماد
بشَّر مبشِر بشارت دهنده مبشَر بشارت داده شده
ینتظر منتظِر منتظر منتَظَر مورد انتظار
 


  3- ترجم العبارت ثمّ عیّن اسم الفاعل و اسم المفعول : عبارت های زیر را ترجمه كن و اسم فاعل و اسم مفعول آن را بنویس.
ترجمه متن به عهده دانش آموز : متن تمرین در ص 43 كتاب

اسم فاعل:مجرد:حافظ، طالب، شاكر
اسم فاعل:مزید:متعذر، متفضّل، منْصِف، مُستسْلِم
اسم مفعول:مجرد:مملوءَة ، محرومین، مظلومون
اسم مفعول:مزید:مَغْصَبة ، مُسْتَضعفون
 



  كارگاه ترجمه درس چهارم : 1- غلط های موجود در ترجمه های فارسی را تصحیح كنید

1 - (قَدْ أفْلَحَ المؤمنونَ ........الذّین هُمْ عن اللّغو مُعرضونَ)
مؤمنان محققاً رستگار شدند
كسانی كه از بیهوده دور شده اند (روی گردانند)

2 – مشاورة المشْفق الجاهل خطرًٌ
مشورت كننده ی دلسوز نادان شده خطرناك است.
مشورت كردن با دلسوزان نادان خطرناك است

3 – المُسْتضعفون هم وارثون الارضَ
ضعیف كنندگان همان وارثان زمین هستند
كسانی كه ضعیف نگاه داشته شده اند، همان وارثان زمین هستند
 



  پرتوهای قرآنی :
1 – هر یك از كلمات زیر را با توجه به معنی آیات، در جای خالی مناسب قرار دهید: الْمُرسلین ، المكذّبین ، مُبشّرین ، مُنذرین

1. فَبَعَثَ اللهُ النّبین مُبشّرین و مُنذرین (بقره 213)
خداوند پیامبران را بشارت دهنده و بیم دهنده مبعوث كرد

2. فسیرو فی الارض فانظروا كیف كان عاقبة المُكذّبین
بنابراین در زمین حركت كنید و بنگرید عاقبت تكذیب كنندگان چگونه بوده است؟
 



  ب – دوآیه زیر را بخوانید و به سؤالات پاسخ دهید
یا ایّها النّبیُّ انّا ارسَلْناكَ شاهداً و مبشراً و نذیراً .(احزاب 45)
ای پیامبر ما تو را شاهد و بشارت دهنده و بیم دهنده فرستادیم

و ما نُرلسلُ المرسلینَ الاّ مُبشّرین و مُنذرین (كهف / 56)
و پیامبران را جز بشارت دهنده و بیم دهده نمی فرستیم
سؤال :

1- تفاوت میان « شاهداً‌، مبشراً » از لحاظ اشتقاق چیست؟
شاهداً اسم فاعل است و از ثلاثی مجرد ساخته شده است لذا مبشّراً اسم فاعل است و از ثلاثی مزید ساخته شده است.

2 – شباهت « مرسلینَ و مُنذرین » از چه جهتی است ؟
هر دو از ثلاثی مزید ساخته شده است.
 



  تست كنكوری درس 4 :

1 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) اللهم خلقنا من شرّ هذا الطاغوت : خدایا مرا از شر این سركش نجات بده
ب) هذه عاقبة المكذّبین . این سرانجام تكذیب كنندگان است
ج) اللهُ غافِرُ كلّ ذنبٍ . خدا آمرزنده هر گناهی است
د) تفرّعْتُ الی ربّی معتذراً . با التماس به پروردگارم عرض كردم

2 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) ایْتلع : بلعید
ب) الاجیال : نسل ها
ج) الحافظ : نگهدارنده
د) الصانع : مصنوعی

3 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) الالیم : دردناك
ب) كنَزَ : گمان كرد
ج) الدلیل : راهنما
د) صاحب الجلالة : اعلی حضرت

4 – كدام گزینه مشتق است ؟
الف) دفتر
ب) قلم
ج) كاتب
د) لوْح

5 – اسم فاعل از ثلاثی مجرد چگونه ساخته می شود؟
الف) بر وزن فاعل
ب) با آوردن (مُُ) بر سر مضارع ج) بر وزن مفعول
د) با مكسور كردن حرف ما قبل آخر مضارع

6 – اسم مفعول از ثلاثی مجرد چگونه ساخته می شود؟
الف) بر وزن مفعول
ب) با برداشتن (ی) از ابتدای فعل مضارع
ج) بر وزن فاعل
د) با آوردن مُب بر سر مضارع

7 – كدام گزینه از روش های ساخت اسم فاعل از ثلاثی مزید نیست؟
الف) از فعل مضارع ساخته می شود
ب) به جای حرف مضارع میم مفهوم (مُ) می آید
ج) حرف ما قبل آخر مكسور می شود
د) از فعل ماضی ساخته می شود

8- كدام گزینه از روش های ساخت اسم مفعول از ثلاثی مزید نیست؟
الف)‌از فعل مضارع ساخته می شود
ج) حرف ما قبل آخر مفتوح می شود
د) به جای حرف مضارع به مفهوم (مُ) می آید
9- كدام گزینه اسم فاعل نیست؟
الف)‌عالَمینَ
ب) طالبینَ
ج) حافظون
د) ناظِران

10 – كدام گزینه اسم مفعول نیست؟
الف) مملوء
ب) مملوءة
ج) ظالم
د) مظلوم

11 – كدام گزینه اسم فاعل نیست؟
الف) مُتفضَّل
ب) مُغْتصبه
ج) مُضفین
د) مُشاهِدون

12- كدام گزینه اسم مفعول نیست؟
الف) مستضعفون
ب) مُنسجم
ج) مخاطبین
د) محكمات

13 – كدام گزینه جمله (فانظروا كیف كان عاقبة .....) را كامل كنید؟
الف)شاهداً
ب) نذیراً
ج) المكذّبین
َ د) سیروا

14 – كدام گزینه در مورد (شاهد – مُشاهد) صحیح نیست؟
ذ الف) هر دو اسم فاعل هستند
ب) هر دو از یك ماده (ریشه) هستند
ج) شاهد از ثلاثی مجرد ساخته شده است و مشاهد از ثلاثی مزید
د) شاهد اسم فاعل است و مشاهد اسم مفعول

15 – كدام گزینه جامد است؟
الف) قاتِل
ب) مَشْمول
ج) مُشْرك
د) عالَم
 

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:29  توسط ندا رحيمي  | 

درس 6 و نمونه سوالات کنکوری آن

درس 6
التّجربة ُ : تجربه

كلمه ها و تركیب های تازه :
اَخْبر : خبر داد
الْمُسْتشنْفی : بیمارستان
بادرَ : اقدام كرد
المظلّة : چتر
البحْث : جست و جو
النّواحی : جمع ناحیه
جزعَ : بی تابی كرد
الاعزاز : عزت و احترام
لا تَجزعی : بی تابی مكن
البَردْ : سردی
الحصول : دست یافتن
التعلیق : آویختن
الحّروف : دم
الحاذق : ماهر
الذنْب : گوسفند
متأخّراً : دیر
راجع :‌مراجعه كرد
المطر : باران
الفارة : موش
القطع : قطعه ، تكه
قطع اللّحم : تكه های گوشت
القطّة : گربه
الْكحول: الكل
المؤسفة : اسف انگیز
المجلسُ الاستشاری : مجلس مشاوره
المرض : جمع مریض



  قواعد درس ششم :

ضمیر كلمه ای است كه به جای اسم می نشیند و از تكرار آن جلوگیری می كند مانند :
(دوستم را دیدم و به او سلام كردم) و به مربی مانند (رأیتُ صدیقی و سلّمتُ علیه) ضمیر دو نوع است:
1. منفصل
2. متصل

1 – ضمیر منفصل : ضمیری است كه به صورت مستقل در جمله بكار می رود و به كلمه دیگری تكیه نمی كند مانند :‌هو تلمیذٌ
2 – ضمیر متصل : ضمیری است كه در جمله همراه كلمه دیگری می آید و به آن تكیه می كند مانند : هذا كتابُهُ و ذلك دفترُهُ
 

منفصل متصل
نوع اول نوع دوم همراه اسم فقط همراه فعل
وفعل و حرف همراه ماضی همراه مضارع همراه امر
هو ایاهُ هُ كتب یكتب -
هما - هما كتبا یكتبان -
هم - هم كتبوا یكتبون -
هی - ها كتبتْ تكتب -
هما - هما كتبتَا تكتبان -
هن - هنَّ كتبنَ یكتبن -
انتَ ایاكَ كَ كتبتَ تكتب اُكتب
انتما - كما كتبتما تكتبان اُكتبا
انتم ایاكم كم كتبتم تكتبون اُكتبوا
انتِ - كِ كتبتِ تكتبین اُكتبی
انتما - كما كتبتما تكتبان اُكتبا
انتن - كن كتبتنَّ تكتبن اُكتبنَ
انا ایای ی كتبتُ اكتبُ -
نحن - نا كتبنا نكتبُ -
 

در این صیغه ها ضمیر مستتر است یعنی پنهان است و خود را نشان نمی دهد
در صیغه اول ماضی و مضارع ضمیر (هُوَ) مستتر است
در صیغه چهارم ماضی و مضارع (هی) مستتر است
در صیغه هفتم مضارع و امر ضمیر (انتَ) مستتر است
در صیغه سیزدهم مضارع ضمیر (أنا) مستتر است
در صیغه چهاردهم مضارع ضمیر (نحنُ) مستتر است. (در این صیغه حرف تْ ضمیر نیست و فقط علامت مؤنث است)
توجه :‌هنگام اتصال فعل به ضمیر (ی) حروف (ن) میان آن دو آورده می شود اسم این (ن) نون وقایه است.
مانند : علّمَ + ی --> علّمنی
اُنْصُرْ + ی --> اُنْصرُنی
یَنْصُرُ + ی --> یَنْصُرُنی
نون وقایه برای نگهداری حركت آخرفعل تغییر نكند
 



  تمرین اول : اكمل الفراغ جای خالی را پر كن
هوَ شكرَ ربّهُ - هُما شكراً ربّهما - هُمْ شكروا ربّهُم
هی شكرتْ ربّها - هما شكَرتا ربّهما - هنَّ شكرْنَ ربهنَّ
انتَ ........(1) - انتما .......(2)ِ ربّكما - انتُم تشْكرونَ ......(3)
انتَ ......(4) ربّك - .....(5) تشكران ربّكما - ......(6) تشْكرْنَ ربكُنّ
اُشْكر ربّكَ - .........(7) - .........(8)
.........(9) - اُشكرا َربّكما - ...........(10)

(1)تَشْكُرُ ربّكَ
(2)تشكرانِ
(3)ربّكُم
(4)تشكرینَ
(5)انتما
(6)انتنّ
(7)اُشكروا ربّكما
(8)اُشْكروا ربّكمْ
(9)اشكری ربّك
(10)اُشْكُرْنَ ربكُنّ
 



  تمرین دوم :
اكمل الباء و الجحیم وفْقَ مجموعة «أ» : ( ب و ج) را مانند مجموعه (ا) كامل كن

هوَ ناجحٌ
هی ناجحة
هُما ناجحان
ِ هُما ناجحتان
هُم ناجحون
هنَّ ناجحاتٌ
هو مجتهد
هی مجتهدة
هما مجتهدان
هُما مجتهدتان
هُمْ مجتهدون
هنّ مجتهداتٌ
 



  3 – اكمل الفراغ المناسب (منفعل اوْ متصل )

الْمطر ، الْمَطرُ: باران ، باران
البَرْد ! الْبردُ : سرما ! سرما!
ماذا اَفْعلْ یا ربّ ؟ سأذْهبُ الی بیت الفارة . ای پروردگار من ، چه كار كنم ؟ به خانه موش خواهم رفت.
هی تطْرُقُ الباب . او در را می زند ؟
مَنْ انتِ ؟ تو كیستی ؟ انا القطةُ من گربه هستم
ماذا تطْلبین ؟ چه می خواهی ؟ اُطْلُبْ مساعدتكَ تفضّلی ، ادْخُلی ، بفرمائید داخل شوید كیفَ ؟ انا لا اُقْدرُ ؟ چگونه ؟ من نمی توانم
اِصْبری قلیلاً . اندكی صبر كن . انتِ تقدرین . تو می توانی
هكذا ، ادخلی ، اینطور داخل شود .
اُمّا :‌اما
ذنبی، ذنْبی : دُمَمَ ، دمُمَ
بعد َ لحظات ِ . بعد از چند لحظه ، تُرجِعُ الفارةُ مِنْ بیتها بالمطلة
و هما تجلسان تحت المظلة . و آنها زیر چتر می نشینند
 



  4 – اُكتب الكلمات التالیة مع ضمیر «الیاء» :

علّمُ :‌علّمنی
بِ : بی
معلّم : مُعلّمی
اُكرَمَ : اكرمنی
یَنْصُرُ : ینصُرنی
قَلَمْ : قلمی
 



  پرتوهای قرآنی :
الف) نوع ضمایر مشخص شده را در آیات زیر تعیین كنید . سپس ترجمه ی ایات را كامل كنید.

1.(ایّاك نعْبُدُ و ایّاكَ نستعین)
منفصل -منفصل
تنها تو را می پرستیم و تنها از تو یاری می جوئیم.

2 . (نحْنُ نقُصُّ علیك اَحْسنَ القصص)
منفصل- متصل
یا نیكوترین سرگذشت را بر تو حكایت می كنم

3.یا ایّها النّاسُ اعْبدُوا ربّكُمْ الذّی خلَقَكُمْ
متصل - متصل- متصل
ای مردم پروردگارتان را كه شما را آفریده است، پرسش كنید
 



  تستهای كنكوری درس ششم :

1- ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) اُطْلبُوهُ باعزازٍ و اكرام : او را با عزت و احترام بخواهید
ب) رَجعُ الفارةُ من بیتها بالمظلّة : موش چتر را از خانه اش می آورد
ج) لماذا لا تُبادرون بنباء المستشفی ؟ چرا به ساختن بیمارستان اقدام نمی كنید؟
د) لا یقدرُ الاطباءُ معالجة هولاءِ المرضی : پزشكان نمی توانند این مریض ها را معالجه كنند

2 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) القطع :‌تكه ها
ب) الكهول : كهن سال
ج) القطّة : گربه
ج) المؤسف : تأسف بار

3 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) الحُصول علی : دست یافتن
ب) اَخْبَرَ : خبر داد
ج) النواحی : محله ها
د) جَزَعَ :‌مجازات كرد

4- كدام گزینه منفصل است؟
الف) انْتُما
ب) تُنَّ
ج) كُما
د) تُما

5 – كدام گزینه ضمیر متصل است؟
الف) أنت َ
ب) انتِ
ج) كُنَّ
د) نحْنُِ

6 – كدام گزینه هم ضمیر منفصل و هم ضمیر متصل است؟
الف) هُ
ب) هُمْ
ج) ها
د) نَحْنُِ

7- كدام گزینه ضمیر متصل فاعلی است؟
الف) ها
ب) هُ
ج) كَ
د) تُ

8 – كدام ضمیر هم در ماضی و هم در مضارع و هم در امر می آید؟
الف) هو
ب) هی
ج) انّا
د) هُمْ

9 – كدام ضمیر همراه اسم و فعل و حرف می آید؟
الف) هو
ب) هی
ج) انّا
د) هُمْ

10 – ترجمه كدام ضمیر همیشه همراه (را) می آید؟
الف) ایّاهُ
ب) اَنْتُنَّ
ج) نَحْنُ
د)هُمْ

11 – كدام گزینه (مفرد مذكر مخاطب) است؟
الف) اَشْكروا ربّكُما
ب) اُشْكُروا ربّكمْ
ج) اُشكُرْ ربّك
د) اُشكری ربّكِ

12 – كدام گزینه (جمع مذكر غایب) است؟
الف) هُوَ شكرَ ربّهُ
ب) هُما شكراَ ربّهُما
ج) هُمْ شكروا ربّهُمْ
د) هُنَّ شكْرنَ ربّهنّ

13- كدام گزینه (متكلم وحده) است؟
الف) هو یَشْكُر ربّهُ
ب) هی تشْكُرُ ربّهما
ج) نَحْنُ نُشكر ربّنا
د) انا اَشْكر ربّی

14 – كدام گزینه (مفرد مذكر مخاطب نیست)؟
الف) شكرْتَ
ب) شَكرْتِ
ج) اُشْكُر
د) تُشْكُرُ

15 – كدام گزینه جمع مؤنث نشیط است؟
الف) نشیطون َ
ب) نشیطانِ
ج) نشیطات
د) نَشیطة
 

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:27  توسط ندا رحيمي  | 

درس 7 و نمونه سوالات کنکوری آن

الدرس السابع : درس هفتم
الهْجرةُ : هجرت

كلمه ها و تركیب های تازه :
الْاَحَد : یكتا
طیّبْ : خوب
اَرْجَعَ : بازگردانید
الغّری : نام یكی از بتهای قریش
اَقامَ – یقیمُ : به پا داشت
الفُقراء : جمع فقید
اقامة الصلاة : به پاداشتن نماز
كذلك : همچنین
اَنْزَلَ : فرو فرستاد
اللاّت : نام یكی از بت های قریش
التطمیع : به طمع انداختن
لما : برای آنچه
التّغذیب : شكنجه
الْمُوحدّ : یكتاپرست
الصّامت : ساكت
هُبَل : نام بتی از كفار قریش
اهلاً و مرحباً : خوش آمدید
اهلا و مرحبا بكم : شما خوش آمدید



  قواعد درس هفتم :

در زبان عربی كلماتی وجود دارند كه موجب ارتباط و اتصال میان اجزای جمله می شوند.
مانند (الذی یجتهد فهو ینجُحُ) كسی كه تلاش می كند موفق می شود به چنین كلماتی كه از جنس اسم هم هستند موصول می گویند.
موصول دو نوع است:
1. موصول خاص
2. موصول مشترك

1 – موصول خاص موصولی است كه برای مذكر و مؤنث همین طور برای مفرد و مثنی و جمع صیغه های خاص دارد.
مثلاً : برای مفرد مذكر (الذی) به معنی ( كه ، كسی كه ، چیزی كه )
برای مفرد مؤنث (التی) به معنی (كه ، كسی كه ، چیزی كه )
برای جمع مذكر ( الذی) به معنی ( كه ، كسانی كه )
برای جمع مؤنث ( اللاتی) به معنی (كه ، كسانی كه )
موصول در عربی بر حسب ما قبل خود تغییر می كند مانند :
الطّالبُ الذی یجتهد یَنْجَحُ
الطالبةُ التّی تتْجهدُ تنْجَحُ
الطّلابُ الذین یجتهدون ینجحون
الطالباتُ اللاتی یجْتهدون ینْجَحْنَ

2 – موصول مشترك : موصولی است كه برای مذكر و مؤنث و برای مفرد و مثنی جمع یكسان بكار می رود.
مانند (مَنْ)به معنی (كسی كه ، كسانی كه ) و (ما) به معنی (چیزی كه چیزهایی كه ، آنچه)
 



  تمرینات درس هفتم :
1. اجْعل فی الفراغ الموصول َ المناسب :
در جای خالی موصول مناسب قرار بده
اللاتّی ، ما ، الّتی ، مَنْ، الّذین

1 – الطالبةُ المجتهدة هی الّتی تنجاحُ فی درسها .
دانش آموز تلاشگر است كه درویش موفق می شود( مؤنث)

2 – الاُمّهاتُ هُنَّ اللاتی تعبنَ منِ احْلبنا
مادران هستند كه به خاطر ما زحمت می كشند
3 – انْفِقْ بما عندك فی سبیل الله .
آنچه را كه نزد توست در راه خدا انفاق كن

4 – اِحْترم مَن هو اصغرُ منك . به كسی كه از تو كوچكتر است احترام كن

5 – الذین یعلمون الصّالحات فلهم اجرٌ عظیم .
كسانی كه كارهای شایسته می كنند پس پاداش بزرگی دارند
 



  2 . اكْمل الفراغ وفق المؤذج
جای خالی را مطابق نمونه پر كن .
المؤمن هوالذی یتوكّلُ علی الله فی الحیاة

المؤمنة . هی الّتی تتوكّلُ علی الله فی الحیاة
المؤمنون . هم الذین یتوكّلون علی الله فی الْحیاه
المؤمنات هنّ اللاتی یتوكّلنَ علی الله فی الْحیاة
 



  3. عین الصحیح فی ترجمة العبارات التالیة . ترجمه عبارت های صحیح را معین كن

1 – الحمدُالله الّذی لَهُ ما فی السّموات ِ و ما فی الارض
حمد و سپاس خدای را كه آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است. از آن اوست.
حمد و سپاس خدای را كه آسمان ها و آن كه در زمین است از آن اوست

2- قَدْ افلَحَ المؤمنون الذین هم فی صلاتهم خاشعون
به تحقیق مؤمنانی كه در نمازهاشان خاشع و فروتنند، رستگار شدند
رستگار شدگان همان خاشعان و فروتنان در نمازند

3 – العاجزُ مَنْ عَجَز عنْ الكتاب الثّواب
ناتوان كسی است كه از بدست آوردن ثواب عاجز باشد
ناتوان از بدست آوردن ثواب عاجز است
 



  4 – عیّن الصحیح فی التحلیل الصرفی لكلمات الّتی اشیر الیها بخطّ
در تجزیه كلاتی كه با خط مشخص شده اند صحیح را معین كن
(هو الذی اَرْسَلَ رسولَهُ بالهدای)
او كسی است كه پیامبرش را به هدایت (مردم) فرستاد

هو --> اسم - ضمیر منفصل - للغائب
الذی-->اسم - موصول خاص - للمفردالمذكر
ارسل--> فعل ماضی - للغائب - ثلاثی مزید
 



  تست های كنكوری درس هفتم :

1 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست ؟
الف) انفِقْ بما عندك فی سبیل الله . انفاق كردن در راه خدا واجب است
ب) قتلَ الكّفار السمیة بعد التعذیب . كافران سعید را بعد از شكنجه كشتند
ج) انّ ارض واسعةٌ فایای فاعْبدون . زمین من وسیع است پس فقط مرا بپرستید
د) امرالله المسلمین و الملسمات بالهجرة . خدا به مردان و زنان مسلمان فرمان داد كه هجرت كنند

2 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) ارجع : بازگردانید
ب) اَحَد : یكتا
ج) اَقام َ : برخاست
د) اَنْزَلَ : نازل كرد

3 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست ؟
الف) التطمیع : به طمع انداختن
ب) كذلك : چطور
ج) طیّب : بسیار خوب
د) الموحّد : یكتاپرست

4 – كدام گزینه موصول خاص نیست؟
الف) الّذی ، الّذین
ب) اللاتّی
ج) الّتی
د) مَن، ما

5 – كدام گزینه موصول مشترك نیست؟
الف) مَنْ
ب) الذی، الذیّن
ج) ما
د) مَن، ما

6 – كدام گزینه جمله (منَ النساء ...شاركن فی الجهاد) را كامل می كند.
الف) ما
ب) من
ج) الذّین
د) اللاّتی

7 – كدام گزینه جمله (اَنْفق بی عندك فی سبیل الله ) را كامل می كند
الف) ما
ب) من
ج) الذین
د) اللاّتی

8 – كدام گزینه در مورد تجزیه (هُوَ) در جمله (هوََ طالبٌ) صحیح نیست؟
الف) اسم
ب) ضمیر منفصل
ج) برای مفرد مذكر غایب
د) ضمیر متصل

9 – كدام گزینه در مورد تجزیه (ما) در جمله (اعْمل بما تعلّمتُ) صحیح نیست؟
الف) اسم پرسشی
ب) اسم
ج ) موصول مشترك
د) برای مذكر و مؤنث یكسان است

10 – كدام گزینه در مورد تركیب (الحمدُ) در جمله ( الحمدالله) صحیح نیست؟
الف) خبر مرفوع
ب) فاعل مرفوع
ج) مبتدا مرفوع
د) مفعول و منصوب

11 – ترجمه كدام گزینه صحیح است؟
الف) احبُس قتكَ : با تو نشستم
ب) شاهدوا و هذا المنظر - این صحنه را مشاهده می كنند
ج) ما كان عنده ما یدفع دینهُ : چه چیزی داشت تا قرضش را بدهد
د) عمْلتُهُ لا مطمئناتِ نفسی : برای اطمینان یافتن خودم آن را انجام دادم
 

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:26  توسط ندا رحيمي  | 

درس 8 و نمونه سوالات کنکوری آن

درس هشتم :
توبة الثّعلیبْ : توبه روباه

كلمه ها و تركیب های تازه :
اسْتمّر :‌ادامه داد
الكهف : غار
اعْتمدَ : اعتماد كرد
الماكر: حیله گر
بَرَز –ُ : ظاهر شد
خالَفَ : مخالفت كرد
البطْن : شكم
مَشی : راه رفت
بلّغ : رساند
الْمُخطی : خطا كار
بلبغ عنی : از جانب من ابلاغ كن
نفَخَ –ُ : دمید
الْجدودُ :‌اجداد ، جمع جدّ
وََعَظَ – یَعِظُ : نصیحت كرد
الدّیك : خروس
سبَّ –ُ : دشنام داد
ذاتَ یوْم : روزی
الصّفدَعَة : قورباغه
ذوی التیّجان : صاحبان تاج
ظنّ –ُ : گمان كرد
رَفَضَ : ركود ، نپذیرفت
الْعارفُ : دانا
عنّی : از جانب من



  قواعد درس هشتم :

در جهان كلمات گاهی به كلماتی برمی خوریم كه در شرایط مختلف، تغیراتی در چهره ی ظاهری آنها پدید می آید، در كلمات معیار تغییر، حرف آخر آنهاست. برخی كلمات در زبان عربی با تغییر موقعیت در جمله در جمله حركت حرف آخرشان تغییر می كند و تعدادی نیز در همه ی موقعیت ها حركت حرف آخر شان ثابت می ماند.
به كلماتی كه حركت حرف آخر آنها با تغییر موقعیت تغییر می كند «معرب» می گویند.
به كلماتی كه حرف آخر آن ها در هر موقعیت ثابت بماند «مبنی» می گویند.
(مانند هذا) : جاءَ هذا
رَأَیْتُ هذا
سَلّمتُ علی هذا
اما كلمات معرب بر اساس حركت حرف آخر آنها به چهار گروه تقسیم می شوند . حركت حرف آخر كلمات معرب ، اعراب نامیده می شود.
1. مرفوع : كلمه ای است كه اعراب آن رفع یعنی (-ٌ و –ُ) باشد. جاءَ الطّالبٌ .
2. منصوب : كلمه ای است كه اعراب آن نصب یعنی (-ً یا –َ ) باشد . رَأَیتَ طالباً
3. مجرور : كلمه ای است كه اعراب آن جر یعنی ( -ٍ یا –ِ ) باشد. سلّمْتُ علی طالبٍ
4. مجزوم : كلمه ای است كه اعراب آن جزم یعنی (-ْ) باشد. لا تكْتُبْ
 



  گروههای كلمات مبنی :

1. مبنی بر ضم : كلمه ای است كه حركت حرف آخر آن همیشه و بصورت ثابت –ُ باشد.
مانند : نحنُ – مُنْذُ - كَتَبوا
2. مبنی بر فتح : كلمه ای است كه حركت حرف آخر آن همیشه و بصورت ثابت –َ باشد.
مانند هُوَ – كَتَبَ
3 – مبنی بر كسر : كلمه ای است كه حركت حرف آخر آن همیشه و بصورت ثابت –ِ باشد.
مانند :‌اَنْتِ
4 – مبنی بر سكون : كلمه ای است كه حركت حرف اخر آن همیشه و بصورت ثابت –ْ باشد.
مانند مَنْ ، اُكْتُبْ
كلماتی مانند : لا ، الی ، عَلی كه حرف آخرشان الف است نیز مبنی بر سكون هستند.
و كلماتی مانند : فی ، الذی، اللاتی كه حرف آخرشان ی ساكن است نیز مبنی بر سكون هستند
 



  كلمات معرب و مبنی :

كلمه : حرف – فعل – اسم
حرف : همه حروف مبنی اند
فعل: ماضی و امر مبنی هستند
فعل مضارع معرب است
اسم : ضمیرها ، اسم های اشاره ، اسمهای موصول ، اسمهای استفهام مبنی هستند.
اسم : بقیه ی اسم ها معرب هستند (غیر از اسم هایی كه در خط بالا نام برده شده اند)
 



  تمرین اول :
1- اجْعل الكلمات التی تحتها خط فی مكان مناسب من الجدول
كلماتی را كه با خط مشخص شده اند در جای مناسبی از جدول قرار بده .

الف:
1 – العاقلُ مَنْ وعَظَته التّجاربُ
عاقل كسی است كه تجربه ها به او پند آموخته است

2 – هلْ ینْجَحُ الذّین لا یَدْرسونَ ؟
آیا كسانی كه درس نمی خوانند قبول می شوند؟

3 – هم وَجَدوا طریقةَ یحلّ هذه المشكلة
آنها برای حل این مشكل راهی یافتند

4 – نحْنُ درسْنا و نجَحْنا فی الامتحان
ما درس خواندیم و در امتحان قبول شدیم

المبنی
  علی الضم علی الفتح علی الكسر علی السكون
الاسم نحن الذین هذه من
الفعل وجدوا وعظته _ درسنا
الحرف _ _ لِ هل
 

ب :
1- وَ جعَلْنا من الماء كلّ شیءٍ حیّ
هر چیز زنده را از آب آفریدیم

2 - لا تتكاسَلْ فأن طریق العزّ صَعْبٌ
تنبلی نكن پس همانا راه عزت سخت است

3 – هلْ یعْتَمِدَ العاقلُ علی الجاهل ؟
آیا عاقل به نادان اعتماد می كند؟

المعرب
  المرفوع المنصوب المجرور المجزوم
الاسم صعب كل الماء-الجاهل _
الفعل یعتمد _ _ لا تتكاسل
 


  2- صِلْ كُلّ فی العمود الاوّل بما یُناسبها من العَمودُ الثّانی
هر كلمه در ستون اول را به آنچه مناسبش است از ستون دوم وصل كن

 



  3 – عیّنُ الصحیح فی ترجمة العبارات التالیة .
در ترجمه عبارت های زیر ترجمه صحیح را تعیین كن

1. اولئك الذین صدقوا و اولئك هم المتّقون
الف. آنان كسانی اند كه راست گفتند و آنان همان پرهیزگارانند
ب. اینان كه راست می گفتند ، همان پرهیزگارانند

2 – فاصبر علی ما یقولُون ُ وسبّحْ بحمدِ ربّك
الف. پس بر آنچه می گویند : بی تابی مكن، آنان به ستایش پروردگارت تسبیح گویند
ب. پس بر آنچه می گویند، شكیبا باش و به ستایش پروردگارت تسبیح گوی

3 – انی لما انْزلْتَ الیّ من خیر فقیرٌ
الف.همانا من به آنچه از نیكی به سوی فرستی ، نیازمندم
ب.همان من به آنچه فرستادی از خوبی ها نیازمندم
 



  پرتوهای قرآنی درس هشتم :
الف – در آیات زیر سه كلمه از یك ریشه هستند، آنها را در بنویسید .

1. لا تُبْطلوُا صدقاتِكُمْ بالمّن و الاذی
صدقه های خویش را با منت گذاشتن و آزار رساندن باطل نكنید

2. لَهُم اَجْرُ غیرُ ممنونُ
برای آنها پاداش بی منت است

3 – قد منّ الله علَیْنا
خداوند بر ما منت نهاده است.

مّن - ممنونُ - منّ
 



  ب : كدام جمله بیانگر مقابل است؟
لا تَجْعَلْ یَدَكَ مَغْلولَة الی عَنُقِكَ و لا تبْسُطها كُلّ البَسط :
دستت را بگردنت بسته مدار و آن را كلاَ مگشای

الا تبعاد عن الافراط و التفریط فی الانفاق : دوری از افراط و تفریط در انفاق كردن
عدّمُ الاسراف فی الانفاق : زیاده روی نكردن در انفاق
عدم التسمر علی الدّنیا : حسرت نخوردن به دنیا
الاتبعادُ عن التّكاسُلِ : دوری از تنبلی
مورد اول صحیح است.
 



  تست های كنكوری درس 8 :

1- ترجمه كدام گزینه صحیح نیست ؟
الف) خالفتِ الصّفرعُ و استمرّت :‌قورباغه مخالفت كرد و ادامه داد
ب) و جعلنا منَ الماء كُلّ شی حیّ . هر چیز زنده را از آب آفریدیم
ج) اطلبو الدّیك یوذّنُ لصلاة الصُبح :‌از خروس بخواهید برای نماز صبح اذان بگوید
د) فَمَشی فی الارض ینْصَحآ و یَسُّبُ الی الدنیا : پس روزی زمین حیله گران را نصیحت می كرد

2- ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) العارف : دانا
ب)‌رَفَضَ: رد كرد
ج) ذوی الیتجان : مرغ
د) الدّیك :‌خروس

3- مفهوم كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) به كلماتی كه حركت حرف آخر آنها با تغییر موقعیت تغییر می كند مصوب می گویند.
ب) به كلماتی كه حركت حرف آخر آنها در هر موقعیت ثابت بماند مبنی می گویند
ج) تمام صیغه های فعل مضارع معرب هستند
د) بعضی از اسم ها مبنی هستند

4- مفهوم كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) مبنی بر فتح كلمه ای است كه حركت آخرش همیشه فتحه باشد
ب) مبنی بر كسر كلمه ای است كه حركت آخرش همیشه كسره باشد
ج) مرفوع كلمه معربی است كه علامت رفع (-ٌ - ُ ) داشته باشد
د) منصوب كلمه ی معربی است كه علامت سكون (-ْ) داشته باشد

5- مفهوم كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) مبنی بر ضم كلمه ای است كه حركت آخرش همیشه ضمه باشد
ب) مبنی بر سكون كلمه ای است كه علامت اخرش گاهی سكون باشد
ج) مجرور كلمه ی معربی است كه علامت جر ( -ٍ -ِ) داشته باشد
د) مجزوم كلمه معربی است كه علامت جزم ( -ْ ) داشته باشد

6-كدا م گزینه معرب است؟
الف) یكْتُبُ
ب) اُكْتَب
ج) كَتَبَ
د) یكْتُبنَ

7- كدام گزینه مبنی است؟
الف) الكتاب
ب) الذّی
ج) تَكْتبین
د) سعید

8 – وَجَدوا مبنی بر چیست؟
الف) فتح
ب) ضمّ
ج) كسر
د) سكون

9 – نجَحْنا مبنی بر چیست؟
الف) سكون
ب) فتح
ج) كسر
د) ضمّ

10 – كلمه های (لا) و (الّتی) مبنی بر چیست؟
الف) فتح
ب) جرّ
ج) ضمّ
د) سكون

11 – اعراب (صَعْبٌ) در جمله (انّ الطریقَ الفرّ صعُبْ) كدام است؟
الف) نسب
ب) جرّ
ج) رفع
د) جزم

12 – در كدام گزینه كلمه منصوب وجود دارد؟
الف) جاءَ الطالِبُ
ب) سلّمْتُ علی الطالب
ج) رَأیْتُ الطالب
د) هوَ لا یتكاسلُ

13 – كدام گزینه در مورد تجزیه كلمه ( هولاء) صحیح نیست؟
الف) اسم اشاره
ب) مبنی بر كسر
ج) برای جمع
د) مجرور

14 – كدام گزینه در مورد تجزیه كلمه (اُدْرُسْ) صحیح نیست؟
الف) فعل امر
ب) برای مفرد مذكر مخاطب
ج) مبنی بر سكون
د) مجزوم
 

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:25  توسط ندا رحيمي  | 

درس 9 و نمونه سوالات کنکوری آن

درس 9
حُسْنُ العاقبة :‌عاقبت به خیری

كلمه ها و تركیب های تازه :
الْال : خاندان
شهد : شهادت داد
اَبْعَدْ : دید
صدّق :‌تصدیق كرد
الاخوان‌: برادر، دوست
عادَ ، یَعودُ : بازگشت
ارْتَعد : ارزید
غَرُبَ : شیرین شد
استوی : مساوی شد
العطشی تشنه، جمع عطشان
الاسقاط : انداختن
علیْنا : علیه ما
الاشْجَعْ : شجاع تر
الْفتی : جوانمرد
الْقی :‌انداخت
المبین : واضح
ایّ : بلی
الحشیشة : علف خشك
بایع : بیعت كرد
أتی : آمد
الْبّر : نیكی
الطاغیة : ستمگر
ثمّ : انجام شد
النعیم : بهشت
الجرّة : كوزه
وزّعَ : تقسیم كرد
الرّووس : جمع رأس ، سر
الفرجْ : گشایش
الرّخاءِ : آسایش
كبّر : تكبیر گفت
السّبط : نوه دختری
نحْو : به طرف
سلَّمَ : تسلیم شد
المظالِم : ستگری ، جمع مظلمة



  قواعد درس نهم :

جمله دو نوع است : جمله اسمیه ، جمله فعلیه
جمله فعلیه : جمله ای است كه غالباً با فعل شروع می شود جمله فعلیه دو ركن دارد.
الف : فعل
ب: فاعل
فعل : به انجام دادن كاری یا داشتن حالتی در زمان معین دلالت می كند فاعل همان انجام دهنده كار (فعل) است.
فاعل : در عربی حتماً باید بعد از فعل بیاید و اگر قبل از فعلی بیاید دیگر فاعل نامیده نمی شود و نام دیگری دارد كه فاعل همیشه رفع می گیرد و به عبارت دیگر فاعل همیشه دو نوع است و علامت رفع غالباً ( -ٌ یا –ُ ) است.
فعل از جهت ( مذكر و مؤنث) با فاعل خود مطابقت می كند.
فعل از جهت (مذكر و مؤنث) با فاعل خود مطابقت می كند.
هر گاه فعل در آغاز جمله بیایدف به آن جمله ی فعلیه می گوئیم.
در صیغه های غایب هر گاه فاعل به صورت اسم ظاهر بیاید، فعل به صورت مفرد می آید.
هر گاه فاعل به صورت اسم ظاهر نیامده باشد، فعل همراه ضمیری می آید كه همان ضمیر فاعل است
در صیغه های مخاطب و متكلم همانند همه زبانها – فاعل به صورت ضمیر می آید.
مانند : اكتُبُ (انا) – تَكْتبون َ ( و) تكتبین (ی )
به فعل هایی كه معنای آنها با فاعل كامل می شود، لازم می گوئیم.
به فعل هایی كه علاوه بر فاعل ، به مفعول نیز نیاز داشته باشد متعدی می گوییم.
مفعول از دو راه تشخیص می دهیم؟
1. تشخیص از راه معنا
2. تشخیص از راه علامت
قدم نخست برای تشخیص مفعول به همچون سایر نقش ما ، مهم معنای عبارت است. در زبان عربی مفعول به نیز دارای علامتی است كه به وسیله آن می توان مطمئن شد كه تشخیص ما صحیح بوده و كلمه مورد نظر مفعول به است.
علامت اختصاصی مفعول به معمولاً فتحه ( -َ -ً ) است یعنی مفعول به پیوسته منصوب می باشد.مفعول به معمولاً بعد از فاعل می آید.
ضمیر منفصل منصوب ( ایّاك و ...) ونیز ضمایز متصل به هر سه قسم كلمه‌، با فعل بیایندف غالباً مفعول به هستند
 



  جار و مجرور :

به حروفی از قبیل مِنْ (از) فی (در) الی (به سوی) لی(برای ) علی (بر روی) بِ (با) كَ (مانند) عن (از) حروف جر ، به اسم پس از آنها مجرور و به هر دو جار و مجرور می گوئیم.
حروف جز تنها قبل از اسم می آیند.
 



  تمرینها
1. عین الصحیح از النحطا فی العبارات التالیة : صحیح و غلط در عبارت های زیر معین كن:

1. قصد الامام (ع) بحركته . اصلاح امّةٍ رسول الله (ص)
امام (ع) با حركتش اصلاح امت پیامبر خدا را قصد كرد
صحیح

2. انّ الساقد قبل توبة «حرّ»
همانا خدا توبه حر را پذیرفت .
صحیح

3 . وصلت قافله الامام (ع) الی الكوفة
كارون امام علی (ع) به كوفه رسید
غلط

4 . ما ارسل اهل الكوفة الرسائل لدعوة الامام (ع)
اهل كوفی برای دعوت امام (ع) نامه ها نفرستادند
غلط
 



  2 – اكمل الفراغ بالصیغة المناسبة .
جاهای خالی را با صیغه مناسب پركن

1. یَرفَعُ الْعملُ الصّالحُ درجة الانسانِ . (یَرْفَعُ – تَرفَعُ – یَرفعانِ)
2. العملُ الصالحُ یَرْفَعُ درجة الانسانِ (یَرْفَعْ – تَرْفَعُ – یرفعان)
3. العلمُ و الایمانُ یُقرّبانِ الانسانَ الی الله . ( تُقرّبانِ ، یُقربانِ ، یُقّرِبُ)
4. یُقرّبُ العلمُ و الایمانُ الانسانَ الی الله .( یُقرّبان ، تُقرَبُ ، یُقرّبُ )
5. المؤمنون یُصدقونُ و لا یكذبون‌ابداً . (یُصْدقون َ ، یَصْدُقُ، یصدقانِ)
6. یصدق المؤمنون َ و لا یكذبون ابداً . (یصدقُ - یصدقونَ – یصدقانِ)
7.الاُمهاتُ یتعبنَ انفسهنَّ فی تربیة الاولاد ِ ( تُتْعبنَ ، تُیعبْنَ ، تَُتْعبُ)
8 – تُتْعِبُ الأمهاتُ انفسهنَّ فی تربیة الاولاد (تُتْبّعنَ ، یُتْعِبْنَ ، تُتْعِبُ)
 



  3 – املا الجرون من كلمات العبارات التالیة .
جدول را از كلمه ها و عبارت های زیر پر كن
1. یبشرُ الله المؤمنَ برحمته . خدا مؤمن را به رحمتش مژده می دهد

2. یا موسی .... أخْرجْ قولكَ من الظّلمات الی النّور . ای موسی قوم خودت را از تاریكی ها به سوی نور درآور

3. و ذكُروا نعمة الله علیكم ......
و نعمت خدا را بر خودتان یاد آورید

4. الْحسنةُ تذهبُ السّمیة . نیكی بدی را می برد

انواع فاعل :
اسم ظاهر --> الله
ضمیر بارز --> و
ضمیر مستتر --> انت ، هی

مفعول به جار و مجرور :
مفعول به --> المؤمن ، قومُ ، نعمة َ، السّیئةُ
جار و مجرور--> رحمة ، من الظّلمات ، الی النّور ، علیكم
 



  4 – ترجمه های زیر را به عربی برگردان :

1. علم ، انسان را به خداوند نزدیك می كند.
الْعلمُ یُقرّبُ الانسانَ الی الله

2. وقت نماز رسیده است، الان می رویم و نماز می خوانیم .
قَدْ خانَ وقتُ الصّلاة ، نذهَبُ الْآنَ و نُصلّی .

3. آن ها نور حق را ندیدند و از حقیقت دور شدند
اولئك ما ابعدوا نور الحقّ و ابْتعدوا عن الحقیقة
 



  پرتوهای قرآنی‌:
الف – در كدام آیه از مشتقات «غفر» بكار نرفته است؟

1. و استغفرالله انّ الله كان غفوراً رحیما .
و از خدا آمرزش بخواه كه او آمرزنده و مهربان است

2. و ما اللهُ بغافلٍ عمّا تعملون
و خدا از آنچه می كنید غافل نیست

3. و انأ ادْعوكم الی الغدیر الغفار
و من شما را به خدای توانای بی همتا و آمرزنده دعوت می كنم
 



  ب: پیام آیه شریفه ی «اتأمرونَ النّاسَ‌ بالبّر و تنسونَ انْفُسَكُمْ » كدام است؟

باید امر به معروف كرد
انسان باید به علم خود عمل كند
لزوم نهی از منكر را نباید فراموش كرد
انسان باید خود نیكوكار باشد سپس دیگران را به كار نیك سفارش كند
 



  تست های كنكوری درس 9 :

1 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) یا حسین بایعٌ انتَ اوْ تُسلّمُ : ای حسین بیعت كن یا تسلیم شوی
ب) هذه الكوفة تبْدو منْ بعید . این كوفه اصلاً دور نیست
ج) اَضد انتُمْ بعثتُم لی رسائل : پس آیا شما نامها به من نفرستادید
د) لقد رأیتَ مُدُن َ العالم . شهرهای جهان را دیده ای

2 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) وزّغَ : تقسیم كرد
ب) علینا : به نفع ما
ج) النّهج : راه
د) النّعیم :‌بهشت

3 – ترجمه ی كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) عَذَبَ : شیرین شد
ب) خَذَلَ : خوار كرد
ج) ای :‌آری
د) الطّاغیة :‌آزاده

3-فاعل چه اعرابی دارد؟
الف) نصب
ب) جر
ج) رفع
د) جزم

4 – مفهوم كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) فاعل همیشه اسم ظاهر است
ب) فاعل همیشه بعد از فعل می اید
ج) فاعل همیشه مرفوع است
د) هر فعلی فاعلی دارد

6 – مفهوم كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) در صیغه های مخاطب و متكلم فاعل به صورت ضمیر می آید
ب) هر گاه فاعل به صورت اسم ظاهر بیاید فعل به صورت مفرد می آید
ج) صمیر مستتر با چشم دیده نمی شود و بر زبان هم جاری نمی شود
د) فعل همیشه و از هر جهت تابع فاعل خود است

7 – هر جمله (سافر تشخصًٌ الی بلادٍ كثیرة ) نوع فاعل كدام است؟
الف)‌ضمیر بارز
ب) ضمیر مستتر
ج) اسم ظاهر
د) این جمله فاعل ندارد

8 – در جمله (شاهَدَ الرّجُلُِ انواعاً مختلفة من الحیاة )مفعول به كدام است؟
الف) انواعاً
ب) الرّجُلُ
ج) من الحیاة
د) مختلفة

9 – در جمله (الحسنة تُذْهِبُ السیّئة ) فاعل كدام است؟
الف) تُذهبُ
ب) الحسنة ُ
ج) السّیئة
د) ضمیرمستتر هی

10 – كدام گزینه (الطّلابُ.... فی الامتحان ) را كامل می كند؟
الف) نجحَ
ب) نجحوا
ج) نجَحَتْ
د) نَجَحْنَ

11 – كدام گزینه جمله (لأمهاتُ ....مِنْ اجلنا) را كامل می كند؟
الف) تَعَبْنَ
ب) تَعَبَتْ
ج) تعبْن
َ د) تَعِبَ

12 – در جمله (مسألة ُ اَحدٌ اصدقانه) مفعول به كدام است؟
الف) أمد
ب) اصدقانة
ج) سألَ
د) ضمیر«هُ»

13 - در جمله (اُذكروا نعمة الله علیكم) فاعل كدام است؟
الف) نعمةَ
ب) الله ِ
ج) ضمیر بارز «و»
د) ضمیر مستتر «انتم»

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:24  توسط ندا رحيمي  | 

درس 10 و نمونه سوالات کنکوری آن

درس 10
فیه شفاءُ للناس ِ : در آن برای مردم شفاست

كلمه ها و تركیب های تازه :
اعْتمَرَ : به شمار آورد
الرّائد : پیش آهنگ
اغْتنمَ : غنیمت شود
الزّیت : روغن
اغْنی : غنی تر
الشكریاّت : مواد قندی
ضمنَ : ضمانت كرد
البصَلَ : پیاز
الطاقة : نیرو
التانّی : درنگ كردن
عطَفَ : عطوفت به خرج داد
التّطهیر: ضدعفونی كردن
غفّنَ : برهم گذاشت
تقدّمَ : پیشرفت كرد
الفضائلُ : جمع فضیلت
والتّین : انجیر
القیمةَُ الغذائیة : ارزش غذایی
الاعجابَ : شگفتی
اللّبن : شیر
الاملاح : مواد معدنی
المبید : نابود كننده
تربّی : تربیت شد
مكین : صاحب منزلت
الثّقافة ُ : فرهنگ
الثّقافةُ : فرهنگ
الْممرقّباتِ : پرستار
الجنیّ : تازه چیده شده
المنهاج : راه روشن
سبّبَ : باعث شد
الكُرباتُ الحمراء : گلبول قرمز
سبعون : هفتاد
متّغیر : تشخیص داد
الحضارة : تمدن



  قواعد درس دهم :

جمله اسمیه : جمله ای است كه غالباً با اسم شروع می شود و دو ركن دارد
مبتدا، خبر
1. مبتدا : اسمی كه غالباً در ابتدای جمله می آید و درباره آن خبر می دهیم مانند (المؤمن) در جمله (المؤمن صبورُ)
2. خبر : كلمه یا كلماتی است كه غالباً بعد از مبتدا می آیاد و درباره مبتدا خبرمی دهد و معنی جمله را كامل می كند. مانند : (صبور) در جمله المؤمن صبورٌ اعراب مبتدا و خبر هردو رفع است و به عبارت دیگر مبتدا و خبر مرفوع هستند و علامت رفع آنها غالباً ( -ٌ یا –ُ ) است.
خبر معمولاً از لحاظ مذكر و مؤنث از مبتدا تبعیت می كند.
جاءَ الطالبُ : فعل و فاعل
الطالبُ جاء : مبتدا و خبر

برای یافتن خبر پی بردن به مفهوم عبارت راهگشاست. ترجمه و معنای جمله خبر را مشخص می كند.

خبر غالباً به یكی از سه صورت زیر می آید :
1. مفرد (مؤمن صبورٌ)
2. جمله فعلیه (المسلمُ یَصْدقُ)
3. جار و مجرور(النجاةُ فی الصّدق)

اعراب كلمات مبنی ( ضمایر، اشاره ، ....) محلی است.
اعراب جمله و شبه جمله نیز محلی است.
بنابراین در مبتدا و خبر، ضمایر و اسم های اشاره و جمله ها و شبه جمله ها محلاً مرفوع می باشند.
محلی یا محلاً : یعنی كلمه مورد نظر در محلی قرار گرفته كه اعراب خاصی را می طلبد اما از گرفتن آن ناتوان است.
مثلاً وقتی می گوئیم : هذا در جمله هذا كتابٌ
محلاً مرفوع است یعنی این كلمه در محلی و موقعیتی واقع شده كه باید مرفوع می شد اما از گرفتن اعراب رفع ناتوان است.
 



  تمرین اول ، درس دهم
1 – اجعل الجملة التالیة فی مكان مناسب من الجدول

1. الحمدالله ِربّ العالمین
2. الرائد لا یكذبُ اهلَه
3. هولاءِ مصابیح الامّة
4. الصدْقُ رآسُ الفضائل
5 – شرف المكان با تمكینٍ

الجله الاسمیه
ردیف مبتدا خبر نوع خبر
1 الحمد لله جار و مجرور
2 الرائد لا تكذیب اهله جمله فعلیه
3 هولاء مصابیح مفرد
4 الصدق راس مفرد
5 شرف بالمكین جار و مجرور
 


  2 – اجعل الفاعل المبتدا فاعلاً و غیرٌ ما یَلْزمٌ
فاعل را به مبتدا و مبتدا را به فاعل تبدیل كن و تغییرات لازم را بده

1. یأمُرُ المؤمنون بالمعروفُ .
مؤمنان امر به معروف می كنند
المؤمنون یأمرُون بالمعروف

2 – یعطفُ الوالدانِ علینا .
پدرو مادر با ما محبت می كنند
الوالدانِ یعطفان علینا

3 - تجتمعُ المَسلماتُ فی المسجد.
زنان مسلمان در مسجد جمع می شوند
المسلماتُ یحْتمعْنَ فی المسجد

4 – المسلمونَ رفعوا اعْلام الحضارة فی العالم.
مسلمانان پرچمهای تمدن را در جهان برافراشتند
رفع المسلمونَ اعلام الحضارة فی العالم
 



  3 – میّز الخطا فی كلّ عبارةٍ ثم اكتُب الصحیح ...
اشتباه را در هر عبارت مشخص كن و صحیح را بنویس

1 . الغّرةُ لا یحْصِلُ بالتكاسُلِ.
لا تحْصُلْ / عزت با تنبلی بدست نمی آید

2 . المُعلّمٌ انبیاء اللامّة ِ
المعلّمونَ / معلمها پیامبران ملت ها هستند

3 . حُسنُ الخُلقِ من ثمراتِ الأدبِ
حُسْنُ / خوش اخلاقی از ثمرات ادب است

4 . التواضعُ تَرْفعُ قیفة الانسانِ
یَرْفَعَُ / قیفة / فروتنی ارزش انسان را بالا می برد
 



  5 – اكمل الفراغ فی الاعراب و التحلیل الصّرفی :
جای خالی را در تركیب و تجزیه كامل كن

العاقل یغْتَنمُ الفرصة فی الحیاة
العاقل :‌اسم ، مفرد - مذكر مشتق ، اسم فاعل، معرب / مبتدا و مرفوع و ... الجملة اسمیه

یغتنم :‌فعل مضارع - للغائب مزید ثلاثی - متعدٍ :‌معرب
فعلٌ : مرفوع و فاعله ضمیر «هو» المستتر و الجملة فعلّیة ٌ و خبر و مرفوع محلاً

الفرصة ٌ : اسم ، مفرد، مؤنث، جامد، معرب / مفعول و منصوب

فی : حرف جرّ ، مبنی علی السكون

الحیاة : اسم مفرد، مؤنث جار و مجرور ، معرب / مجرور به بحرف جرّ / فی الحیاة :‌جار و مجرور
 



  پرتوهای قرآنی :
1 – در آیات زیر كلماتی از ریشه (ظلم) بیان شده است. در كدام مرجع توضیحات صحیح دوباره آنها داده شده است.

1. و مااللهُ یُِریدُ ظلماً للعبارْ . (جامد - مشتق)

2. و من قُتلَ مظلوماً فقد جعلنا لولیة سلطانا (اسم زمان - اسم مفعول)

3. و مَنْ اَظْلَمَ ممّن افْتری علی الله كذباً (فعل ماضی - اسم تفضیل)
 



  تست های كنكوری درس دهم :

1- ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف)‌اللهٌ انزل القرآن سعادة البشر : خدا قرآن را برای سعادت بشر فرو فرستاد
ب) الدّائدُ الكذبُ اهلَهُ : راهنما نباید به بستگان دروغ بگوید
ج) الرّطبُ معَ قدحٍ من اللّبن غداءَ كاملُ . خرما با یك كاسه شیر غذای كاملی است
د) اتهربُ القطة ُ من خوفِ فارةٍ : آیا گربه از ترس موش فرار می كند؟

2 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست.
الف)الهدی : ساده
ب) التّطهیر : ضدعفونی كردن
ج) اَغْنی : غنی تر
د) الشّعْب : ملت

3 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) السكریات ، مواد قندی
ب) الطاقة : نیرو
ج) عطَفَ : محبت كرد
د) المُبید : واضح

4 – مفهوم كدام گزینه صحیح نیست؟
الف)‌جمله اسمیه جمله ای است كه غالباً با اسم شروع می شود
ب) مبتدا اسمی است كه غالباً درآغاز جمله می آید و درباره آن خبری می دهیم
ج) مبتدا و مرفوع است اما خبر منصوب است
د) خبر كلمه یا كلماتی است كه غالباض بعد از مبتدا می آید و درباره مبتدا خبری می دهد و معنای جمله را كامل می كند.

5 – كدام گزینه از انواع خبر نیست ؟
الف) مفرد
ب) جمله فعلیه
ج) جار و مجرور
د) مثنی و جمع

6 – الطّالبُ در جمله (الطالبُ جاءَ) چه نقشی دارد؟
الف) فاعل
ب) مفعول
ج) مبتدا
د) خبر

7 – نوع خبر در جمله (الحمدالله رب العالمین) چیست؟
الف) جار و مجرور
ب) مفرد
ج) جمله فعلیه
د) جمله اسمیه

8 – نوع خبر در جمله (الرائدُ لایكذبُ اهْلُهُ ) چیست؟
الف) مفرد
ب) جمله فعلیه
ج) جارو مجررو
د) جمله اسمیه

9 - كدام گزینه جمله (المسلون .... فی المسجد) را كامل می كند؟
الف) اجْتمَعْنَ
ب) اِجْتَمَعَتْ
ج) اِجْتَمَعَ
د) اجْتمعوا

10 – كدام گزینه جمله ( .... المسلمون فی المسجد) را كامل می كند؟
الف) اجْتمَعْنَ
ب) اِجْتَمَعَتْ
ج) اِجْتَمَعَ
د) اجْتمعوا

11 – كدام گزینه در مورد تجزیه نغْتنمُ «جمله (العاقلُ نغتنمُ الفرصة فی الحیاة) صحیح نیست؟
الف) فعل مضارع، ثلاثی مزید
ب) ثلاثی مجرد – مبنی
ج) برای مفرد مذكر غایب
د) متعدی – معرب

12 – كدام گزینه در مورد تجزیه الفرصة در جمله (العاقلُ نغتمُ الفرصة فی الحیاة ) صحیح نیست؟
الف) اسم – مفرد
ب) مذكر – مشتق
ج) مؤنث – جامد
د) معرب
 

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:23  توسط ندا رحيمي  | 

نمونه سوالات پایانی ترم دوم

‌نمونه شماره 1



  1- للترجمة (چهار عبارت از پنج عبارت زیر را ترجمه كنید)

الف) نبعثُ رسولا مع هدایا الی حاكم الحبشةِ و نطلبُ منهمْ تسلیمُ المهاجرین
ب) یُشَجْع القرآنَ الناس علی الاستفادة من الطیباتِ التی تضمن سلامة الابدان
ج) وزعوا الماءَ علیهم و علینا بالتّساوی و غداً یأتی الفرجُ
د) یا عبادَ اللهِ توبوا / فهو كهْفُ التائبینا
ه‍) فماذا ترَكَت الطیبةُ للفراشة الصّغرةِ : ابنتها الجمیلة‌؟
 



  2 – عین الصحیح :

الف)‌نعْلّمْ حسن الاستماع كما نتعلّم حسن الحدیث
خوب گوش كردن را .......همانطور كه خوب صحبت كردن را ........
بیاموز – آموختی
می آموزی – آموختی
بیاموز – می آموزی

ب) منْ عذبَ لسانُه كثرا خوانُه
هر كس زبانش شیرین باشد برادرانش (دوستانش) زیاد می شوند.
هر كس زبانش دیگران را عذاب دهد برادرانش (دوستانش) پراكنده می شوند.

ج) اولئك الذین صوتوا و اولئك هم المتقّون
آنان كسانی اند كه راست گفتند و آنان همان پرهیزگارانند
آنان كه راست می گویند همان پرهیزگارانند


د) پیام آیه «أتامرون النّاس بالبّر و تنْسونَ انفُسَكُمْ» كدام است؟
باید امر به معروف كرد
انسان باید به علم خود عمل كند
لزوم نهی از منكر را نباید فراموش كرد
انسان باید خود نیكوكار باشد و سپس دیگران را به كار نیك سفارش كند
 



  3- الف) ترجم كلمتین من هذه الكلمات :( تنها دو كلمه از كلمات زیر را ترجمه كنید)
الشّفیق - اسجع - الصُرضّات - الاسقاط

ب) اكتب الكلمة المطوبة
متضاد (كافر) - مترادف (رثوم)



  4 – اكمل الفراغ بالكلمة المناسبة

الف) وعدَ اللهُ .........بالنّصر (المؤمنُ – المؤمنِ – المؤمنَ)
ب‌) و المؤمنون و لا یكذبون ابداً ( یصدقُ – یصدقونَ – یصدقانِ)
ج) احسنِ الی .... كما احسنَ لاله الیك (الناسُ – الناسَ – الناسِ)
د) دَخَلوا فی بلادی خفی امنٍ و راحةٍ ( الذین – الذی – الّتی)
ه‍) هُم .....باموالهم و انفسهم (یُجاهدُ – یُجاهدْتََ – یجاهدونَ)
و) اسم موصول .......برای كلمه مفرد مذكر و اسم موصول ........برای كلمه جمع مؤنث بكار می رود.
 



  5 – للتعریب (یكی از دو جمله زیر را به عربی برگردانید)

مسلمانان برای كاری مهم در مسجد جمع می شوند
مؤمنان روز زندگی به خدا توكل می كنند
 



  6 – الف) الكمل الفراغ بالضمیر المناسب

مشغولون بمطالعة درس..... و ..... تُكفرونُ فی الامتحان
ما مشغول مطالعه درسمان هستیم و شما به امتحان فكر می كنید

ب) اكمل الجملة التالیة
الطالبة المجتهدة هی التی تنجَحُ فی درسها = الطالبُ المجتهدُ هو ..... فی درس....

ج) اكمل احدی المملتین بالصیغة المناسبة ( یكی از دو جمله زیر را با صیغه مناسب فعل كامل كنید)
یا ایّها النّبی ......الكُفّارَ المنافقین (فعل امر من «جهد» من باب مفاعله)
.... اویسٌ منْ موضع الشّمس (فعل مضارع من «فشُ» من باب تفعیل)
 



  7 – الف) عین المبتدا و الخبر ( در یكی از جملات زیر مبتدا و خبر را مشخص سازید)

شرف المكان بالمكین
خیرالامور اوسطها

ب) اجعل احدی الحملتین جملة فعلیة ( یكی از دو جمله اسمیه زیر را تبدیل به جمله فعلیه نمائید)
المؤمنون یأمُرون بالمعروفِ
التلمیذ تانِ ساعدتا امّهما

ج) ترجم العبارات و عیّن نوع الخبرین فیها
یا كمیلُ ، العلم خیرٌ من المال ، العلمُ یُحرسك.
 



  8 – عین نوع المستقلات التی اشیر الیها بخطّ

قال زكریا (ع) و المنكرات شایعة و انا شیخُ كبیر السّن  



  9 – اجعل الكلمات التی تحتها خط فی الجدولِ واذكر حركتها

هو وجد طریقة محل هذه المُسلكة

كلمه حركت
معرب مبنی
  هو مبنی بر فتح
     
     
 


  10 – الف) صحح الاخطاء فی الاعراب :
العاقل یغتَنمُ الفرصة الحیاة

العاقل : فاعل و مرفوع
الفرصة : مفعول و مجرور
یغتنم : فعل ماضٍ منصوب

ب) للتحلیل الصرفی (یكی از دو كلمه ی زیر را تجزیه كنید)
العاقل =
یغْتنم =
 



  11 – عین اعراب الكلمات التی تحتها خط
ارسل اهلُ الكوفة الرسائل لدعوة الامام (ع)

مبتدا خبر فاعل مفعول به مجرور به حرف جر
         
 


  12 – اقرأ النّص واجب عن الاسئلة
خضَر الورد الصلاة الجُملة و حینما شاهدَ امیرالمؤمنین یتروَحُ بكمه سألَ والدهُ : هلْ یشْعر امیرالمؤمنین بالحرّ الشّدید اجابَ والدِهُ : لا، بلْ ، هوَ یُخَفّفُ قمیصه . هوَ غسلة قبل حضورة الصّلاة .

الف) ما ذا عمل امیرالمؤمنین اثناء الصلاة ؟
ب) منَ حفرَلصلاة الجمعة؟
ج) هلْ شعرَ امیرالمؤمنین بالحّر الشّدید؟
د) مَنْ غَسَلَ قمیصِهُ قبلُ حضورهِ الصّلاة
ه‍) ترجم الكلمتین (ترجمه دو كلمه زیر را با توجه به متن بنویسید)
كمّ =
یَشْعر ﺑِ=
 

+ نوشته شده در  شنبه دهم فروردین 1387ساعت 2:20  توسط ندا رحيمي  |