زبان عربي

درس 6
التّجربة ُ : تجربه

كلمه ها و تركیب های تازه :
اَخْبر : خبر داد
الْمُسْتشنْفی : بیمارستان
بادرَ : اقدام كرد
المظلّة : چتر
البحْث : جست و جو
النّواحی : جمع ناحیه
جزعَ : بی تابی كرد
الاعزاز : عزت و احترام
لا تَجزعی : بی تابی مكن
البَردْ : سردی
الحصول : دست یافتن
التعلیق : آویختن
الحّروف : دم
الحاذق : ماهر
الذنْب : گوسفند
متأخّراً : دیر
راجع :‌مراجعه كرد
المطر : باران
الفارة : موش
القطع : قطعه ، تكه
قطع اللّحم : تكه های گوشت
القطّة : گربه
الْكحول: الكل
المؤسفة : اسف انگیز
المجلسُ الاستشاری : مجلس مشاوره
المرض : جمع مریض

  قواعد درس ششم :

ضمیر كلمه ای است كه به جای اسم می نشیند و از تكرار آن جلوگیری می كند مانند :
(دوستم را دیدم و به او سلام كردم) و به مربی مانند (رأیتُ صدیقی و سلّمتُ علیه) ضمیر دو نوع است:
1. منفصل
2. متصل

1 – ضمیر منفصل : ضمیری است كه به صورت مستقل در جمله بكار می رود و به كلمه دیگری تكیه نمی كند مانند :‌هو تلمیذٌ
2 – ضمیر متصل : ضمیری است كه در جمله همراه كلمه دیگری می آید و به آن تكیه می كند مانند : هذا كتابُهُ و ذلك دفترُهُ  

در این صیغه ها ضمیر مستتر است یعنی پنهان است و خود را نشان نمی دهد
در صیغه اول ماضی و مضارع ضمیر (هُوَ) مستتر است
در صیغه چهارم ماضی و مضارع (هی) مستتر است
در صیغه هفتم مضارع و امر ضمیر (انتَ) مستتر است
در صیغه سیزدهم مضارع ضمیر (أنا) مستتر است
در صیغه چهاردهم مضارع ضمیر (نحنُ) مستتر است. (در این صیغه حرف تْ ضمیر نیست و فقط علامت مؤنث است)
توجه :‌هنگام اتصال فعل به ضمیر (ی) حروف (ن) میان آن دو آورده می شود اسم این (ن) نون وقایه است.
مانند : علّمَ + ی --> علّمنی
اُنْصُرْ + ی --> اُنْصرُنی
یَنْصُرُ + ی --> یَنْصُرُنی
نون وقایه برای نگهداری حركت آخرفعل تغییر نكند  

  تمرین اول : اكمل الفراغ جای خالی را پر كن
هوَ شكرَ ربّهُ - هُما شكراً ربّهما - هُمْ شكروا ربّهُم
هی شكرتْ ربّها - هما شكَرتا ربّهما - هنَّ شكرْنَ ربهنَّ
انتَ ........(1) - انتما .......(2)ِ ربّكما - انتُم تشْكرونَ ......(3)
انتَ ......(4) ربّك - .....(5) تشكران ربّكما - ......(6) تشْكرْنَ ربكُنّ
اُشْكر ربّكَ - .........(7) - .........(8)
.........(9) - اُشكرا َربّكما - ...........(10)

(1)تَشْكُرُ ربّكَ
(2)تشكرانِ
(3)ربّكُم
(4)تشكرینَ
(5)انتما
(6)انتنّ
(7)اُشكروا ربّكما
(8)اُشْكروا ربّكمْ
(9)اشكری ربّك
(10)اُشْكُرْنَ ربكُنّ  

  تمرین دوم :
اكمل الباء و الجحیم وفْقَ مجموعة «أ» : ( ب و ج) را مانند مجموعه (ا) كامل كن

هوَ ناجحٌ
هی ناجحة
هُما ناجحان
ِ هُما ناجحتان
هُم ناجحون
هنَّ ناجحاتٌ
هو مجتهد
هی مجتهدة
هما مجتهدان
هُما مجتهدتان
هُمْ مجتهدون
هنّ مجتهداتٌ  

  3 – اكمل الفراغ المناسب (منفعل اوْ متصل )

الْمطر ، الْمَطرُ: باران ، باران
البَرْد ! الْبردُ : سرما ! سرما!
ماذا اَفْعلْ یا ربّ ؟ سأذْهبُ الی بیت الفارة . ای پروردگار من ، چه كار كنم ؟ به خانه موش خواهم رفت.
هی تطْرُقُ الباب . او در را می زند ؟
مَنْ انتِ ؟ تو كیستی ؟ انا القطةُ من گربه هستم
ماذا تطْلبین ؟ چه می خواهی ؟ اُطْلُبْ مساعدتكَ تفضّلی ، ادْخُلی ، بفرمائید داخل شوید كیفَ ؟ انا لا اُقْدرُ ؟ چگونه ؟ من نمی توانم
اِصْبری قلیلاً . اندكی صبر كن . انتِ تقدرین . تو می توانی
هكذا ، ادخلی ، اینطور داخل شود .
اُمّا :‌اما
ذنبی، ذنْبی : دُمَمَ ، دمُمَ
بعد َ لحظات ِ . بعد از چند لحظه ، تُرجِعُ الفارةُ مِنْ بیتها بالمطلة
و هما تجلسان تحت المظلة . و آنها زیر چتر می نشینند  

  4 – اُكتب الكلمات التالیة مع ضمیر «الیاء» :

علّمُ :‌علّمنی
بِ : بی
معلّم : مُعلّمی
اُكرَمَ : اكرمنی
یَنْصُرُ : ینصُرنی
قَلَمْ : قلمی  

  پرتوهای قرآنی :
الف) نوع ضمایر مشخص شده را در آیات زیر تعیین كنید . سپس ترجمه ی ایات را كامل كنید.

1.(ایّاك نعْبُدُ و ایّاكَ نستعین)
منفصل -منفصل
تنها تو را می پرستیم و تنها از تو یاری می جوئیم.

2 . (نحْنُ نقُصُّ علیك اَحْسنَ القصص)
منفصل- متصل
یا نیكوترین سرگذشت را بر تو حكایت می كنم

3.یا ایّها النّاسُ اعْبدُوا ربّكُمْ الذّی خلَقَكُمْ
متصل - متصل- متصل
ای مردم پروردگارتان را كه شما را آفریده است، پرسش كنید  

  تستهای كنكوری درس ششم :

1- ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) اُطْلبُوهُ باعزازٍ و اكرام : او را با عزت و احترام بخواهید
ب) رَجعُ الفارةُ من بیتها بالمظلّة : موش چتر را از خانه اش می آورد
ج) لماذا لا تُبادرون بنباء المستشفی ؟ چرا به ساختن بیمارستان اقدام نمی كنید؟
د) لا یقدرُ الاطباءُ معالجة هولاءِ المرضی : پزشكان نمی توانند این مریض ها را معالجه كنند

2 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) القطع :‌تكه ها
ب) الكهول : كهن سال
ج) القطّة : گربه
ج) المؤسف : تأسف بار

3 – ترجمه كدام گزینه صحیح نیست؟
الف) الحُصول علی : دست یافتن
ب) اَخْبَرَ : خبر داد
ج) النواحی : محله ها
د) جَزَعَ :‌مجازات كرد

4- كدام گزینه منفصل است؟
الف) انْتُما
ب) تُنَّ
ج) كُما
د) تُما

5 – كدام گزینه ضمیر متصل است؟
الف) أنت َ
ب) انتِ
ج) كُنَّ
د) نحْنُِ

6 – كدام گزینه هم ضمیر منفصل و هم ضمیر متصل است؟
الف) هُ
ب) هُمْ
ج) ها
د) نَحْنُِ

7- كدام گزینه ضمیر متصل فاعلی است؟
الف) ها
ب) هُ
ج) كَ
د) تُ

8 – كدام ضمیر هم در ماضی و هم در مضارع و هم در امر می آید؟
الف) هو
ب) هی
ج) انّا
د) هُمْ

9 – كدام ضمیر همراه اسم و فعل و حرف می آید؟
الف) هو
ب) هی
ج) انّا
د) هُمْ

10 – ترجمه كدام ضمیر همیشه همراه (را) می آید؟
الف) ایّاهُ
ب) اَنْتُنَّ
ج) نَحْنُ
د)هُمْ

11 – كدام گزینه (مفرد مذكر مخاطب) است؟
الف) اَشْكروا ربّكُما
ب) اُشْكُروا ربّكمْ
ج) اُشكُرْ ربّك
د) اُشكری ربّكِ

12 – كدام گزینه (جمع مذكر غایب) است؟
الف) هُوَ شكرَ ربّهُ
ب) هُما شكراَ ربّهُما
ج) هُمْ شكروا ربّهُمْ
د) هُنَّ شكْرنَ ربّهنّ

13- كدام گزینه (متكلم وحده) است؟
الف) هو یَشْكُر ربّهُ
ب) هی تشْكُرُ ربّهما
ج) نَحْنُ نُشكر ربّنا
د) انا اَشْكر ربّی

14 – كدام گزینه (مفرد مذكر مخاطب نیست)؟
الف) شكرْتَ
ب) شَكرْتِ
ج) اُشْكُر
د) تُشْكُرُ

15 – كدام گزینه جمع مؤنث نشیط است؟
الف) نشیطون َ
ب) نشیطانِ
ج) نشیطات
د) نَشیطة